— 623 — 



De schaduw mag niet te donker ziju: boomen, wier blade- 

 ren zich 'snachts sluiten en zoodoende den dauw minder belem- 

 meren, verdienen de yoorkeur. 



Verder mogen de wortels zich niet te veel aan de opper- 

 vlakte verspreiden. Ook hecht men er waarde aan, dat zij 

 in den Oostmoesson de bladeren verliezen. Hoezeer ook deze 

 laatste eigenschap voor de gewone koffie voordeelig schijnt 

 te zijn, weten wij niet zoo zeker, dat zij zulks ook is voor de 

 Liberia-koffie ; deze toch kent in haar vaderland geen eigen- 

 lijk gezegde rustperiode, groeit en bloeit bijna altijd door, zoodat 

 door zulk een plotselinge blootstelling aan de felle zonnestralen, 

 de mogelijkheid niet uitgesloten is, dat de plant er onder lijdt. 



Van sommige boomen zegt de inlander dat zij „panas" zijn, 

 anderen heeten „dingin", en al is het ook niet altijd even 

 duidelijk, wat hij er mede bedoelt, toch leert de ervaring, dat 

 die boomen welke door hem onder de laatste categorie gerang- 

 schikt worden, dikwijls goede schaduwboomen zijn; zoo noemt 

 hij de dadap dingin en in werkelijkheid is dit ook een der 

 beste schaduwboomen voor de koffie. 



Vroeger, en op vele landen ook nu nog, wordt uitsluitend dadap 

 voor schaduw geplant, evenzoo maakt men in andere koffie - 

 produceerende landen veel gebruik van deze plant. Een zoo alge- 

 meen gebruik en een zoo aanzienlijke verspreiding duidt 

 wel op de geschiktheid van den boom voor het doel. 



De volgende boomen worden, voorzoover ons bekend is, op 

 Java in koffietuinen geplant. 



Erythrina, diverse species, {dadap). 



Alhizzia moluccana^ {djewujdjing laut, sengon sehrang). 



Alhizzia stipulata^ {djeungdjing^ sengon). 



Caesalpinia dasyrhachis^ uit de Lampongs afkomstig. 



Caesalpinia arborea Zoll. is volgens Koorders en Valeton 

 «ynoniem met Caesalpinia ferruginea Decaisne, welk geslacht 

 is veranderd in Peltophorum. In geheel Oost- en Midden- 

 Java is de inheemsche naam Sogd^ in West-Java ook Soga, 

 men geeft daar echter aan enkele andere boomen denzelfden 

 naam. 



