— 634 — 



in den bodem een strijd tusschcn de wortels, wie het snelst 

 en het krachtigst zich het voorhanden water kan toeëigenen. 

 De ervaring leerde nu, dat het onder zoodanige omstandig- 

 heden de dadapboomen zijn, die zich het langst het benoodigde 

 water weten te verschaffen. De koffie neemt ook wel water op, 

 maar eiken dag iets te weinig om het verdampingsverlies te 

 dekken, en zoo komt er ten slotte een oogenblik, dat de bla- 

 deren slap gaan hangen. 



„Geheel dezelfde redeneering kan toegepast worden op de 

 boven aangehaalde gevallen van het gras en de alang-alang, 

 alsook op het verschil tusschen alleenstaande bamboestoelen 

 en aaneengesloten bamboetuinen. 



„Een koffieschaduwboom, die in den drogen tijd van bladeren 

 verwisselt, zooals de mindi dat doet, zou dus met het oog op 

 het bovenstaande aanbeveling verdienen. Intusschen komen 

 de beschreven verschijnselen betrekkelijk zóó zelden voor, dat 

 het feit, dat onder bepaalde omstandigheden de koffie te midden 

 van zekere schaduwboomen somtijds te weinig water krijgt en 

 daardoor slap wordt, niet al te veel gewicht in de schaal 

 mag leggen, wanneer deze schaduwboomen overigens zooveel 

 mogelijk aan bepaalde eischen voldoen." 



Uit Midden- Ja va kwam ons ongeveer te gelijker tijd een 

 soortgelijk bericht ter oore. Van Liberia-koffieboomen, die onder 

 Alhizzia Moluccana geplant waren, hingen de blaren des te 

 eerder slap naarmate ze dichter bij den schaduwboom stonden. 



Voor de plantwijdte der schaduwboomen laten zich ook al 

 weer geen vaste regelen geven. Vele planters beginnen bijv. 

 dadap op 12' X 12' te planten, anderen daarentegen kiezen 

 een plantwijdte van 12' x 24' of 24' x 24'. Waar de dadap 

 slecht gedijt en dus weinig schaduw geeft, zal men natuurlijk 

 dichter moeten planten dan in tuinen, waar ze welig groeit. 

 Bij groote schaduwboomen, zooals bijv. de Alhizzia Moluccana 

 zal de plantwijdte grooter kunnen zijn. Voor behoorlijk uit- 

 dunnen en opsnoeien der schaduwboomen zal eveneens zorg 

 gedragen moeten worden wil men door de te donkere schaduw 

 althans den oogst niet zien verminderen. 



