— 636 — 



echter genoegen nemen met reeds vroeger bebouwde gronden 

 dan moet men niet alleen er voor waken, dat ze niet achter- 

 uitgaan, maar om op den duur, jaar in jaar uit, bevredigende 

 oogsten te maken zal men moeten trachten ze te verbeteren. 

 Door de meeste Liberia-koffieplanters worden de tuinen gemest, 

 rationeele proeven zijn echter tot nu toe naar het schijnt 

 niet genomen. 



Zeer waarschijnlijk is het, dat op vele humusarme gronden 

 de Liberia-koffie dankbaar zal zijn voor eene stikstof-bemes- 

 ting, die wanneer zij in den vorm van stalmest of compost ge- 

 geven wordt, ook door de groote hoeveelheden organische stof, 

 die daarbij in den bodem gebracht worden, goeden invloed 

 uitoefent op de physischen gesteldheid van den grond. Het 

 gehalte aan stikstof is in Indische stalmest niet groot vooral 

 niet als er aan het opbewaren weinig zorg besteed is. Men 

 moet dan door quantiteit goed maken wat aan qualiteit ont- 

 breekt. 



Waar men niet over voldoenden stalmest beschikt, zal men 

 door het bereiden van compost in daartoe geschikte overdekte 

 bakken of kuilen aan het gebrek aan mest moeten te gemoet- 

 komen. Snoeisel, bladafval, onkruid, koffieschillen, asch enz. 

 kunnen daarvoor gebruikt worden. 



Eindelijk kan men trachten door zoogenaamde groene be- 

 mesting in het tekort te voorzien. Een keuze van een daar- 

 toe geschikte vlinderbloemige plant zal niet altijd gemakkelijk 

 zijn, omdat op een beschaduwd terrein de groei van velen, 

 die op een zonnige standplaats goed slagen, te wenschen zal 

 overlaten. Toch is een proef met sommige indigo- en katjang- 

 soorten wel aan te raden. Een onkruid, CrotaUaria laburni- 

 foUa, in Midden-Java, orok-orok genoemd verdient volgens den 

 Heer van Lockeren Campagne voor dat doel alle opmerkzaam- 

 heid 1), even als een ander: Phaseolus semi erectus, enteng- 

 enteng genoemd. 



1) In Oost-Java werd door mij, in 1893, in een niet donker beschaduw- 

 den koffietuin een van wortelknolletjes voorzien onkruid aan getroffen, dat 

 volgens Dr. Burck eveneens een Crotallaria-soort was. v. R* 



