— 650 - 



men van de „activiteit" en de „vitaliteit" dier bacteriën, maar 

 tot verduidelijking der begrippen brengen deze woorden in 

 het geheel niets bij. Wij zullen ze echter ook hier nu en 

 dan bezigen, omdat zij in het gebruik zeer eenvoudig zijn, 

 daar zij in de plaats treden van langere omschrijvingen. 



Wij zullen nu eerst iets uitvoeriger de verschillende uitwen- 

 dige omstandigheden nagaan welke op de intensiteit der stikstof- 

 omzettingen van invloed zijn. 



In de eerste plaats dient dan het verschil in rijkdom 

 van den bodera aan nitrificeerende bacteriën besproken te 

 worden. 



Wij hebben boven reeds medegedeeld dat deze organismen 

 overal over de geheele wereld verspreid zijn. Hieruit mag 

 men echter niet afleiden dat er nu ook geen enkel terrein te 

 vinden zou zijn, waar zij geheel gemist worden. Dit nu is 

 niet het geval, want er zijn zeker vele plaatsen waar zij óf in 

 het geheel niet, of ten minste uiterst schaarsch voorkomen. Intus- 

 schen zijn dit slechts in hoofdzaak die terreinen, welke of 

 nog steeds, of tot voor korten tijd in zoodanige omstandigheden 

 verkeerden, welke het leven en de vermenigvuldiging dier 

 bacteriën daar ter plaatse onmogelijk maakten. 



Dit is bijvoorbeeld het geval met die gronden, welke vroe- 

 ger plassen of moerassen waren, en waar het water steeds de 

 toetreding van vrije zuurstof tot den bodem afsloot, zoodat de 

 nitrificeerende bacteriën in de onmogelijkheid waren zich daar 

 te vermenigvuldigen. Het is dan ook bekend dat pas droog- 

 gelegde moerasgronden uiterst onvruchtbaar zijn, hetgeen, zoo- 

 als nu gebleken is, blijkbaar toegeschreven moet worden aan het 

 gebrek aan vorming van nitraten. 



Wanneer men in zulk een bodem de ontbrekende nitrifi- 

 ceerende bacteriën brengt, zij het ook in (betrekkelijk) gering 

 aantal, dan zullen deze niet alleen op die plaats zelve den 

 grond geschikt maken voor plantengroei maar door hun 

 vermenigvuldiging zullen zij zich steeds verder verspreiden en 

 zoo allengs het geheele eerst onvruchtbare terrein in vrucht- 

 baren bouwgrond kunnen herscheppen. Dit zal eerst dan geschied 



