— 651 = 



zijn zoodra ze daar ter plaatse overal in voldoend aantal aange- 

 troffen worden. Dat dit op deze wijze slechts zeer langzaam, 

 eerst in den loop van jaren plaats kan hebben, ligt voor de 

 hand, maar toch is dit waarschijnlijk; de wijze waarop het in 

 de natuur plaats vindt wanneer de mensch niet ingrijpt. 

 Geschiedt dit laatste wel dan kan de grondverbetering na- 

 tuurlijk in veel korter tijd tot stand gebracht worden. De 

 praktijk weet reeds sedert lang dat men zulke onvruchtbare 

 terreinen (mits zij overigens aan de eischen van goeden bouw- 

 grond voldoen) zeer belangrijk verbeteren kan door over de 

 oppervlakte gelijkmatig uit te spreiden een dunne laag aarde 

 ontleend aan goed onderhouden tuingrond of aan vruchtbare 

 akkers. Daarbij wordt het terrein dan tegelijk over zijn ge- 

 heele uitgestrektheid geïnfecteerd, en kan het aantal nitri- 

 ficeerende bacteriën dus spoedig ook overal in den oorspron- 

 kelijken bodem zoo groot worden als in vruchtbare terreinen. 

 De aanwezigheid van voldoende hoeveelheden humus in den 

 oorspronkelijken bodem, maakt dan tevens dat de omzetting 

 in nitraten dadelijk na de infectie een aanvang kan nemen, 

 zoodat reeds vrij spoedig na het aanbrengen van de nieuwe 

 laag aarde, het terrein voor cultuur geschikt wordt. 



Op deze wijze kan men dus een onvruchtbaar terrein door 

 het bijbrengen van een geringe hoeveelheid goede bouwaarde 

 gaandeweg in vruchtbaren grond herschapen. Die verande- 

 ring wordt dan niet teweeggebracht door de geringe hoeveel- 

 heid voediugsstoffen, welke in de bijgebrachte aarde voorhanden 

 zijn, maar bijna uitsluitend door de infectie van den oorspron- 

 kelijken bodem met de nitrificeerende organismen, die tot op 

 dat oogenblik niet daarin voorhanden waren. 



De terreinen, welke het niet aan nitrificeerende bacteriën 

 ontbreekt, vertoonen echter ook onderling zeer groote ver- 

 schillen in rijkdom aan deze organismen. Uit opzettelijk met 

 dit doel ingestelde proeven aan het Department of Agri- 

 culture te NYashington genomen, is het bestaan van deze 

 verschillen ten duidelijkste gebleken. 



In het kort samengevat, leerden deze proeven dat een bodem 



