— 652 — 



des te rijker was aan nitrificeerende organismen, naarmate 

 deze vruchtbaarder dan wel beter en meer geregeld bebouwd 

 was, terwijl onder die omstandigheden ook hunne inwerking 

 op de organische stoffen is den bodem krachtiger was. 



De rijkdom aan bacteriën is echter op een zelfde terrein 

 verre van gelijk op verschillende plaatsen, en zelfs op één- 

 zelfde plaats is deze nog aan aanzienlijke wisselingen onderhevig, 

 al naar mate men de grondmonsters neemt van de oppervlakte, 

 dan wel op meer of minder groote diepte. 



Een kleine tabel (reeds in een der vorige jaargangen van 

 dit tijdschrift in een referaat opgenomen) geeft een duidelijk 

 overzicht over het verloop dier veranderingen met toenemende 

 diepten. 



Een der onderzoekers bepaalde het aantal bacteriën in één 

 gram grond, genomen: 



aan de oppervlakte op 95.000 

 en op 0.25 M. diepte „ 120.000; 

 terwijl een ander onderzoeker de volgende getallen vond, 

 evenzeer op één gram grond : 



op 0.20 M. diepte 650.000 



„ 0.50 „ „ 500.000 



„ 0.70 „ „ 276.000 



„ 1.00 „ „ 36.000 



„ 1.20 „ „ 5.600 



„ 1.40 „ „ 700 



„ 1.65 „ „ slechts weinige. 



Het spreekt wel van zelf dat deze cijfers slechts gelden 

 voor kunnen de grondsoort die onderzocht werd, zoodat monsters 

 aan andere terreinen ontleend geheel andere uitkomsten zullen 

 opleveren. Dit blijkt ook reeds daaruit, dat de tweede onder- 

 zoeker op ongeveer gelijke diepte (+ ^/^ M. onder de opper- 

 vlakte) ruim 5 maal meer bacteriën aantrof dan de eerste. 

 Het was dan ook niet zoo zeer te doen om de werkelijke 

 getallen dat deze cijfers aangehaald werden, dan wel om 

 hunne onderlinge verhouding te leeren kennen. Op die wijze 

 opgevat leeren zij ons dat de bacteriën het menig vuldigst 



