— 655 — 



zoo onvruchtbaar zijn, grootendeels toegeschreven worden aan 

 de omstandigheid dat de poriën van den bodem daar met w^ater 

 aangevuld zijn waardoor de vrije toetreding van zuurstof dus 

 onmogelijk gemaakt is. Onder die omstandigheden kunnen 

 de nitrificeerende bacteriën natuurlijk niet leven, en kan men 

 dus ook in dien bodem geen stikstofverbindingen verwachten 

 die direct geschikt zijn voor de voeding der gewassen; en zoo 

 moeten deze terreinen noodzakelijkerwijze voor plantengroei 

 zeer ongeschikt zijn en ook blijven. 



De temperatuur der omgeving is een andere zeer gewich- 

 tige factor bij de salpetervorming. 



Bij bacteriën, zoowel als bij alle andere levende wezens, is 

 de betrekking die er bestaat tusschen de temperatuur en de 

 intensiteit waarmede eene of andere levensfunctie wordt ver- 

 richt, van eenigszins gecompliceerde natuur. 



Bij zéér lage temperatuur houdt alle levenswerkzaamheid op; 

 bij langzaam stijgende warmtegraad begint elke functie zoodra 

 een bepaalde temperatuur bereikt is. Neemt deze gaandeweg 

 toe dan ziet men de omzetting steeds krachtiger worden, tot 

 dat zij bij een andere, voor elk organisme en soms zelfs 

 voor elk harer levensuitingen verschillende, temperatuur 

 haar grootste intensiteit bereikt. Neemt de warmtegraad der 

 omgeving daarna nog meer toe, dan begint het proces te ver- 

 zwakken, om ten slotte wederom geheel op te houden. 



Het staken der processen bij te hooge of te lage temperatuur 

 vindt zijn oorzaak echter niet in den dood van het organisme, 

 hetgeen daaruit blijkt dat het proces op geheele dezelfde wijze 

 als vroeger een aanvang neemt, zoodra weder gunstiger tem- 

 peraturen optreden. 



Bij de meeste der van temperatuur afhankelijke levensprocessen, 

 kan men alzoo drie belangrijke warmtegraden onderscheiden, 

 namelijk: de minimum-, de maximum-, en de optimum- 

 temperatuur. 



De minimum-temperatuur is die warmtegraad, waar be- 

 neden het proces niet meer plaats vindt, evenmin als het 

 voortgaat bij temperaturen boven het maximum. De optimum- 



