— 657 — 



volgen hebben, en het is natuurlijk zaak om te trachten vooral 

 deze laatste te voorkomen. In de eerste plaats zou de tempera- 

 tuur zoo hoog stijgen, dat de maximumtemperatuur van het 

 leven der bacteriën bereikt werd. Intusschen zal dit geval 

 zich wel niet dan bij de hoogste uitzondering voor doen, en 

 daarvoor behoeft men dus nauwlijks bezorgd te zijn. Doch ook 

 lagere warmtegraden, dan die welke direct schadelijk zijn, kunnen 

 op de nitrificatie in den bodem een blijvend schadelijken 

 invloed uitoefenen. 



Voor verschillende soorten bacteriën is het namelijk aan- 

 getoond, dat wanneer men hen blootstelt aan hoogere tempe- 

 raturen, hoewel die nog liggen onder de grens van het le- 

 ven, zij een verzwakking ondergaan, zoodat zij bij het weder 

 optreden van gunstiger temperaturen niet meer in staat zijn 

 hunne levensfunctiën met dezelfde intensiteit te hervatten, als 

 vroeger het geval was bij diezelfde warmtegraden. Voor de 

 nitrificeerende bacteriën zal voorzeker ook wel hetzelfde gelden. 



Wenscht men daarom de nitrificatie bij voortduring zoo 

 krachtig mogelijk te doen plaats hebben, dan dient men dus 

 zorgvuldig te waken tegen een eenigszins aanzienlijke verwar- 

 ming, zelfs al is die slechts van geheel tijdelijken aard. 



Een zoodanige verwarming kan in de praktijk natuurlijk 

 slechts plaats hebben wanneer de zon direct op den bodem 

 schijnt, en het eenvoudigste middel om dit steeds tegen te 

 gaan bestaat in het beschaduwd houden van den grond, 't zij 

 door gras, dan wel door struiken ofboomen. Draagt men zorg 

 dat dit plaats heeft, zoo kan men zeker zijn dat de temperatuur van 

 den bodem nooit stijgen zal boven het optimum der nitrificatie. 



Intusschen behoeft men, naar het schijnt, hier op Java voor 

 een te hooge verwarming zelfs van den naakten bodem door de 

 zon weinig bevreesd te zijn. jS'aar het schijnt, komt de tempe- 

 ratuur van de oppervlakkige grondlaag, zelfs onder de 

 gunstigste omstandigheden, slechts bij uitzondering hooger dan 

 42 a 43 C. (108°-110T.), zoodat de verwarming dan dus niet 

 verder gaat dan juist ongeveer de maximum-temperatuur der 

 nitrificatie, zoodat de bacteriën dan wel geen blijvende schadelijke 



