— 659 — 



mogelijk van het licht te lijden hebbeu. Ook om deze reden 

 zal dus een voortdurende, zij het ook lichte, beschaduwing 

 der geheele oppervlakte ten voordeele komen van den planten- 

 groei ter plaatse. 



Ook de meerdere of mindere rijkdom van den bodem aan 

 die verbindingen, vrelke bij de nitrificatie in salpeterzuur om- 

 gezet worden, dus in 't algemeen genomen het gehalte aan 

 humus, oefent een belangriiken invloed uit op de snelheid 

 waarmede die omzettingen plaats hebbbeu. Hoe grooter de 

 vooraad aan humus is, des te krachtiger zal ook diens ont- 

 leding verloopen en des te grooter hoeveelheden nitraten zullen 

 voortdurend gevormd worden 1). 



Een factor welke eveneens van groot belang is voor het 

 tot stand komen van het nitrificatie-proces is de reactie van 

 den bodem. Evenals de groote meerderheid der bacteriën, zoo 

 worden ook hier besproken orgamismen in hooge mate in 

 hun werking belemmerd door een zure reactie der omgeving. 

 Zoodanige reactie van den bodem belet hun groei en hun ver- 

 menigvuldiging, en daarmede dus ook de nitrificatie. In den 

 landbouw is dit feit reeds sedert eeuwen bekend, zoodat zelfs 

 een zure bodem bijna als het type van een geringe vrucht- 

 baarheid geldt. Waarom die zure reactie zoo nadeelig is 

 voor den plantengroei, was echter niet bekend, maar de kennis 

 van de eischen die de bacteriën aan hun omgeving stellen, 

 geeft ook hiervan weer een eenvoudige verklaring. 



Bemesting met kalk is het bekende middel om die zure 

 reactie weg te nemen. De reden dat men de productiviteit 

 van den bodem ziet toenemen door bemesting met kalk, moet 



1) Intusschen wensch ik hier nog even te wijzen, op het reeds boven 

 medegedeelde, dat de aanweziglieid van een overmaat van ammoniak of 

 van salpeterzure zouten (zooals |dit bij bewesting met kunstmest voor 

 kan komen) niet aanbevelenswaard is, en wel eerstens omdat onder die 

 omstandigheden beide zouten vaak een ontleding ondergaan waarbij de 

 stikstof als gas vrij wordten dus den bodem verlaat, en het nitraat bo- 

 vendien omdat het zoo gemakkelijk uit der grond uitgeloogd wordt en 

 dan in het drainwater overgaat. Eigenlijk is dus vooral een aanzienlijk 

 humusgehalte van den bodem van groot nut voor den aanplant. 



