— 664 — 



Het is uit de praktijk genoegzaam bekend, dat om van een 

 land bij voortduring een bevredigende opbrengst te verkrijgen 

 niet steeds, jaren achtereen, hetzelfde gewas geplant moet 

 worden, maar dat men steeds te zorgen heeft voor een gere- 

 gelden wisselbouw. Tevens zag men echter dat er bij het 

 verbouwen van sommige gewassen meer behoefte bestond aan 

 die afwisseling dan bjj andere, zelfs wanneer tegelijk voor 

 goede bemesting zorg werd gedragen. Zoo is gebleken dat 

 de wisselbouw bijvoorbeeld, hoewel steeds in hooge mate 

 wenschelijk en loonend, toch veel meer noodzakelijk is wanneer 

 men peulvruchten verbouwt evenals bij de cultuur van zoo- 

 danige planten die om hunne wortels gekweekt worden als 

 biet enz., dan wel bij het verbouwen van granen. 



De bovenbedoelde onderzoekingen hebben nu geleerd dat 

 het verschillend gedrag van die twee groepen van cultuurplanten 

 samengaat met een verschil in activiteit van de nitrificeerende 

 bacteriën in den bodem. In gronden waarop sedert verscheidene 

 jaren niet anders dan graangewassen gekweekt werden, bleken 

 de nitrificeerende bacteriën krachtiger te zijn dan op gelijk- 

 soortige terreinen, die onafgebroken voor de cultuur van peul- 

 gewassen enz. gediend hadden. 



De omzettingen der organische bestanddeelen van den bodem, 

 hierboven uitvoerig besproken, bestonden in het overvoeren der 

 zeer zamengestelde, stikstof houdende stoffen in meer eenvoudige 

 verbindingen. Ontleding was dus de hoofdstrekking dier 

 processen. 



In den bodem worden intusschen niet alleen organische 

 stofifen ontleed, maar zij worden er ook opgebouwd. Het uit- 

 gangspunt van die verbindingen vormt daarbij dan de vrije 

 stikstof der lucht, die bij deze omzettingen vastgelegd en in 

 een voor de plant bruikbaren vorm gebracht wordt. 



Deze opbouw van organische verbindingen is echter, merk- 

 waardigerwijze, evenzeer afhankelijk van de directe inwerking 

 van bepaalde levende wezens, en komt alzoo in dat opzicht 



