— 665 — 



met de ammoniak, nitriet- en nitraatvorming overeen. Op andere 

 punten vertoonen deze organismen echter zeer belangrijke 

 verschillen met de bacteriën die de nitrificatie doen tot stand 

 komen, zooals wij spoedig zullen zien. 



De organismen, welke de vrije stikstof der lucht vastleggen 

 (assimileeren) en de bijzondere voorwaarden die voor het tot 

 stand komen van die omzettingen vereischt worden, van welke 

 hun symbiotische levenswijze wel de meest merkwaardige is, 

 vrerden kort geleden door mij uitvoerig besproken 1); en aan- 

 gezien dit opstel in dezen zelfden jaargang van dit tijdschrift 

 voorkomt, zoo kan ik mij hier bepalen met de hoofdpunten in 

 het kort samen te vatten. 



De stikstof-assimileerende organismen die reeds voldoende 

 onderzocht zijn, behooren tot een drietal groepen : 



de eerste wordt gevormd door één enkele soort bacterie, de 

 Clostridium Pasteurianum, wier levenswijze door Prof. Wino- 

 gradsky in bijzonderheden bestudeerd werd; het is in de aller- 

 eerste plaats dit onderzoek geweest dat ons het meest licht 

 verschaft heeft omtrent de assimilatie der vrije stikstof uit de 

 lucht, en omtrent de omstandigheden waaronder dit proces 

 plaats heeft. 



de tweede is de schimmel welke bij de meest verschillende, 

 tot de groep der Leguminosen behoorende planten, de bekende 

 wortelknolletjes veroorzaakt. 



de derde is een andere soort schimmel, die bij eenige bepaalde 

 planten Elaeagnus, Alnus, enz., eveneens uitwassen aan de 

 wortels doet ontstaan ; terwijl 



Een vierde groep zou gevormd worden door de zoogenaamde 

 „endotrophe mycorhiza's" 2), dat is een schimmel, wederom 

 een geheel andere dan die van de Leguminosen of van Elaeagnus^ 



1) De stikstof-voeding van koffie en andere planten: Tevsmannia, 

 1896, Dl. VII. blz. 181—208. 



2) Zie hieromtrent ook een ander opstel van mijne hand. getiteld: 

 »Hoe voeden de planten zich met humus?" Teysmannia, 1893, Dl. IV, 



blz. 129—165, met 1 plaat. 



