— 667 — 



voor het tot stand komen der door hen veroorzaakte (oxydatie-) 

 processen, de eerst bedoelden niet alleen geen vrije zuurstof 

 noodig hebben, maar dat zij dit gas zelfs ontwijken, daar het 

 een ongunstigen invloed uitoefent op hun leven. Met andere 

 woorden, in tegenstelling met de andere genoemde bacteriën 

 die aërohièn zijn, zijn de stikstof assimileerende organismen 

 steeds ««aërobiën. 



Het raadsel hoe wezens die de zuurstof moeten mijden, toch 

 kunnen leven in den bodem waar dit gas steeds in overvloed 

 aanwezig is, werd door Prof. Winogradsky voor Clostridium 

 opgelost: zij bereiken dit doel door zich te doen omgeven door 

 een aaneengesloten laag, bestaande uit andere levende wezens die 

 veel zuurstof noodig hebben ; deze ontnemen aan de lucht zuurstof 

 en dan kan tot de zoo geheel afgesloten kolonie van Clostridium 

 Pasteurianum slechts de stikstof doordringen, welke deze dan 

 gebruikt tot het opbouwen van organische verbindingen. 



Deze opvatting, voor het geval van Clostridium geuit en 

 naar alle richtingen proefondervindelijk volkomen bewezen, 

 bracht mij tot het vermoeden dat de levende cellen van den 

 wortelbast, die de schimmel in de drie andere groepen om- 

 sluit, een soortgelijke bescherming tegen de vrije zuurstof 

 kunnen aanbieden, vooral omdat men de schimmel aldaar 

 uitsluitend in het inwendige van de cellen der binnenste lagen 

 vindt. Om die reden komt het mij voor, dat de aanleiding 

 tot hun binnendringen in het inwendige dier wortels gezocht 

 moet worden in hun wensch om beschut te worden tegen 

 de aanraking met vrije zuurstof wijl deze de assimilatie der 

 stikstof tegengaat. Uit een biologisch oogpunt beschouwd, 

 bestaat er dan de grootste analogie tusschen deze gevallen en 

 de stikstof-assimileerende bacterie van AVinogradsky, en deze 

 overeenkomst verleent aan de onderstelling, dat de endophyt 

 ook tot de stikstof-assimileerende organismen gerekend kan 

 worden, eveneens een zekere graad van waarschijnlijkheid. 



Bij dit assimilatie-proces wordt de stikstof gebruikt tot het 

 opbouwen van organische verbindingen, welke voor een deel 

 ten goede komen aan de omhullende' bacteriën (in het eerste 



