;j(. — 



eene kool weer anders dan bij de andere. Ook de snelheid , 

 waarmee zich de ziekte in eene eenmaal aangetaste kool ver- 

 breidt, is zeer ongelijk. Te oordeelen naar wat ik aan eenige 

 mij gezonden kooltjes meen te hebben opgemerkt, denk ik 

 te kunnen constateeren dat de uitbreiding der ziekte binnen 

 eene aangetaste kool des te sneller plaatsgrijpt, naarmate 

 de omgevende lucht warmer en vochtiger is. In de bewaar- 

 plaatsen worden de voorwaarden voor eene spoedige uitbrei- 

 ding zooveel mogelijk vermeden. Bij warm weer neemt 

 van Januari af de ziekte het snelst toe. 



De wankleuring breidt zich op de bewaarplaatsen van 

 uit de as fden « stronk ») gewoonlijk het eerst in de nerven 

 uit; op enkele plaatsen wordt de kleur daar donker, bij 

 't zAvart af; en de aanwezigheid van zwarte strepen in de 

 nerven zou ons kunnen doen denken aan de bacterieziekte 

 (aan den Langendijk gewoonlijk « de bladziekte » of « het 

 rot » van de kool genoemd), veroorzaakt door Pseudo- 

 monas campestris Pammel. Bij de kankerziekte echter is 

 de kleur der nerven slechts op enkele plekken zoo donker, 

 indien zij al zoo donker is, wat gewoonlijk niet voorkomt. 

 En in ieder geval volgt de ziekte, bij hare verbreiding in de 

 kool, niet bepaaldelijk de nerven, zooals dat met de bacterie- 

 ziekte het geval is; zij verbreidt zich evengoed door 't geheele 

 koolblad heen. Plaat I geeft eene afbeelding van eene ver- 

 ticale doorsnede eener roode kool, die aan kanker lijdt. De 

 ziekte is nog niet zoo heel ver gevorderd : de kool zag er zoo 

 uit in 't midden van den winter (Dec, Jan.). 



De wankleuring der aangetaste bladeren neemt, hoe 

 langer de kool bewaard wordt, een' steeds grooter wordenden 

 omvang aan. De bruinachtig geelgrijze zieke plekken der 

 bladeren beginnen steeds duidelijker af te steken tegenover 

 de normale tint, Daar de ziekte in den stronk begint, en 

 van dezen uit in de bladeren overgaat, ziet men de wankleu- 



