— 133 — 



de wonden, (lio het de zwam mogelijk maken, larixen aan te 

 tasten, noemt Massee, behalve beschadiging door wind en door 

 't gewicht van sneeuw, door vorst en door vorplanten, ook 

 de wonden, veroorzaakt door de larixwolluis [Chermes Lmi- 

 cis Hartig), die in 't voorjaar in de oksels van de jonge kort- 

 twijgen hare eieren legt. Ik wil er nog bijvoegen, dat bij ons 

 te lande, de larixkanker dikwijls na de beschadiging door het 

 larixmotje {Coleophora laricella Bcchsl), dat hier vooral op 

 minder goeden grond, een van de hoofd vijanden van de larix is. 



Als oorzaak van den kanker der spar noemt Massee 

 Dasijscypha resinaria Rehm, eveneens een wondparasiet. 

 Vooral op plaatsen, waar wonden ontstaan zijn door de werking 

 van eene Exosporium-sooTX, vestigt zich de genoemde kanker- 

 zwam. De Exosporium doet kleine barsten in de schors 

 ontstaan, die met hars gevuld zijn; en door deze barsten dringt 

 de Dasyscypha binnon. Ook wonden, ontstaan door de 

 werking van de sparreluis, Chermes abietis, zijn geschikt om 

 de kankerzwam toegang te verschaffen ; mechanische verwon- 

 dingen eveneens. 



Het zij mij vergund, hier de aandacht erop te vestigen, dat 

 dezelfde zwam, die den larixkanker veroorzaakt, in de laatste 

 jaren in verschillende streken van Nederland ook de grove den 

 aantast en deze ernstig ziek doet worden , 



J. R. B. 



