— o6 — 

 IV. — Plantenziekten, waarvan ons de oorzaak onbekend 



BLEEF. 



« Kropfkrankheit » , of, « Gongronosis » der eiken is 

 eene kwaal, die reeds vele jaren bekend is wat hare verschijn- 

 selen betreft, maar steeds nog onbekend wat aangaat de 

 oorzaak. Van uit den West polder werd ik over een geval van 

 deze ziekte geraadpleegd. Zij vertoont zich bij eikenhakhout, 

 bij jonge eiken, en soms ook hij oudere eiken, maar daar 

 steeds alleen aan de takken. De knobbels zitten dikwijls in 

 groote massa's bij elkaar, zooals aan het stuk tak, dat ik 

 ontving. Die knobbels varieeren, wat de grootte betreft, 

 tusschen die van eene erwt en die van een' vuist. Aanvankelijk 

 zijn die knobbels met eene gladde bast bedekt; later ontstaan 

 daar scheuren en barsten in. De groei van de stammetjes of 

 takken, die ermee bezet zijn, wordt er soms erg door onder- 

 mijnd. Men ziet vaak in 't hakhout, tusschen gezonde stoven 

 in, enkele, die in sterke mate met die knobbels bezet zijn. 



Feitelijk is omtrent de oorzaak der ziekte niets bekend. 

 Henschel heeft in die knobbels een mikroskopisch diertje 

 meenen te ontdekken, omtrent welks bouw hij weinig of 

 niets vermeldt, zoodat men uit zijne beschrijving zelfs niet kan 

 uitmaken, tot welke groep van het dierenrijk het bewuste diertje 

 zou moeten gerekend worden. Toch heeft hij er een' naam 

 aangegeven, n.1. Gong r op hyl es quejxina Henschel; en hij 

 beweert, dat het in grooten getale in do binnenste lagen van 

 de bast voorkomt en de oorzaak der « Kropfkrankheit « is. 

 In het weefsel, dat de knobbels vormt, komen groepen van 

 zeer dikwandige cellen voor, evenals de bekende steentjes in 

 het vruchtvleesch van sommige peren ; deze groepen van zoo - 

 genoemde « steencellen »» zijn bruin, en juist zoo groot (even 

 met het bloote oog waar te nemen) als de « bruine diertj es « van 

 Henschel ; en het is waarschijnlijk dat deze niets anders dan 



