— 60 — 



selkrankheil » is hel resultaat van 't mikroskopisch onderzoek 

 dit, dat men in het eerste stadium, waarin de bladvlekken zich 

 vertoonen, daarin geene schimmels aantreft, maar alleen een 

 schrompelen en bruinworden van het protoplasma der cellen. 

 Daarbij kan de pootaardappel nog geheel zonder rotting en de 

 stengel basis geheel vrij van ziekte zijn. Niet zelden blijven de 

 zieke bladvlekken geheel vrij van schimmel ; maar dikwijls komt 

 er een mycelium op, dat ook in de epidermis en het bladmoes 

 indringt en weldra aan de oppervlakte conidiën vormt. Som- 

 tijds behooren deze tot Cladosporiuni, dus een conidiënvorm, 

 die zich vertoont op allerlei zieke of afgestorven plantendeelen; 

 in de meeste gevallen echter is de waargenomen conidiënvorm 

 die van Sporidesmmm exitiosum var. Solani. (Frank 

 geeft hier eene afbeelding van in het genoemde werk : Plaat 

 XIV, Fig. 4). Deze zwam is gekarakteriseerd door groote 

 bruine, omgekeerd knotsvormige en naar boven in eene langge- 

 rekte, lichtere punt uitloopende, meer dan 0,1 mm. lange 

 sporen, die door vele dwarswanden, en op haar dikste gedeelte 

 ook door overlangsche wanden in meerdere cellen verdeeld 

 zijn. Schenk heeft aan de zwam dezen naam gegeven, omdat 

 de conidiën geheel overeenstemmen met die yam Sporidesniium 

 ejütiosum, die het spikkelen van het koolzaad teweegbrengt. 

 Of de schimmel van het koolzaad van die der aardappolplant 

 verschilt, is nog niet onderzocht. Uit het meegedeelde volgt 

 dat Sporidesmium exitiosum var. Solani niet als oorzaak 

 van de krulziekte, maar als secundaire begeleider moet gelden; 

 zij is hier een saprophyt, die zich zeer dikwijls op normaal afge- 

 storven aardappelloof vertoont. De eigenlijke oorzaak van het 

 afsterven van het protoplasma der bladcellen kennen wij nog 

 niet. De omstandigheid echter, waarop ik nog eens wijs, 

 dat alle stengels van eene plant tegelijk ziek worden, doet ver- 

 moeden dat er eene individuëele, in de plant zelve gelegen oor- 

 zaak van is. Daarop wijst ook de omstandigheid, dat dikwijls 



