— 100 — 



beproefd zieu. Ja zelfs komt het mij voor, dat reeds van 

 deu aanvang af velen van de koolbouwers, die geestdriftig 

 bet voorstel van bet Hoofdbestuur ondersteunden, om mid- 

 delen te beproeven tegen « de ziekte » in de kool, daarbij 

 liet cog badden gevestigd op de « vallers », boewei alle 

 zieke kooien, die in bet eerste jaar der proefnemingen naar 

 bet pbytopatbologiscb laboratorium werden gezonden om te 

 worden oiiderzocbt, bleken te lijden aan de bacterieziekte 

 en niet aan de « vallende ziekte ». Zoo lang echter de 

 oorzaak der laatstgenoemde ziekte nog niet door mij ontdekt 

 was, kon moeilijk tot bet onderzoek naar middelen daartegen 

 worden overgegaan, wilde men niet geheel in den blinde 

 rondtasten. 



In den loop van 1904 mocht liet mij gelukken, de oor- 

 zaak der « vallende ziekte » te ontdekken ; en ik wil hier 

 dadelijk vermelden, dat als zoodanig dezelfde soort van zwam 

 optreedt (Phoma olcracea), die mij eenigen tijd van te voren 

 was gebleken, de oorzaak der « kankerstronken » te zijn 

 (Zie « Tijdschrift over plantenziekten ». X, bl. 5-3-71. ). Bij 

 mijn onderzoek mocht ik van onderscheiden koolbouwers aan 

 den LaiUgendijk veel hulp genieten ; vooral ben ik voor de 

 toezending van veel onderzoeksmateriaal op zeer verschil- 

 lende tijden des jaars veel dank verschuldigd aan den Heer 

 Corn^ de Geus te Xoord-Scharwoude. 



Het voornaamste ziekteverschijnsel, dat men bij de 

 « vallers » waarneemt, is het wegsterven van den hoofd- 

 wortel, op eenigen, meestal vrij geringen, afstand van 

 de bodemoppervlakte. Deze wortel gaat in rotting over, 

 waarbij de teerdere weefsels ten slotte geheel vergaan en 

 alleen de vastere deelen (de vaatbundels) overblijven. Soms 

 ziet de v.'ortel eruit, alsof bij — alvorens in rotting of ver- 

 schrompeling over te gaan, — plaatselijk door insekten was 

 aangevreten ; en in mijn verslag over de werkzaamheden. 



