— 120 — 



7aw wcM'dcii mij in de i\v<'(Ml(' licift v;iii .lutii ('('ii ;i;iiil;il 

 n.iii « lu'l y.wait » lijdciidc havcrphiiili'H uil Scliccnida <(K'- 

 <iT>,<)ii(l('u met ln't V()I<^('ii{lo st'lirijvou : a Zij (de zieke 

 |)hiultii) kwamen voor in een stuk origineclc Decnseho 

 lji<j,()Avohaver over eene uitgestrektheid van l/l Are, juist 

 l)ij de ludling van den oprit eener brug-. De plek is rond 

 en lamelijk selierp van de gezonde plajiten geseheiden, 

 terwijl weer mi(hlen in de plek gezonde planten staan ». — 

 Hier bleek dus de ziekte beperkt te zijn tot eene seherp 

 omgrensde plek. 13ij de helling van den oprit der brug is 

 de bodem zeker opgehoogd geworden, misschien met anderen 

 grond dan die van de rest van den akker. 



In twee der gevallen (het werd reeds in mijn jaarA-erslag 

 over 1904 vernield), n.1. in gevallen, die zich te Tjuchem en 

 te Oude Pekela voordeden, bleek tevens het wortelgestel der 

 onderzochte haverplanten zeer slecht ontwikkeld en ten deelc 

 afgerot te zijn. Hier bleken dus ook bodeniinvloeden te zijn 

 werkzaam geweest. In een der gevallen werd ons ook grond 

 tot onderzoek toegezonden, en toen bleek de bodem zuur te 

 reageeren. 



Meerdere mededeelingen van practici en ook van den 

 Heer J. Heidema, Directeur der Rijkslandbouwwinterschool 

 te Groningen, wezen er mij op dat het optreden van het zwart 

 in de haver werkelijk in verband stond met de groudsge- 

 steldheid. (Zie overigens ook het belangrijke opstel van den 

 Heer J. Elenia, op bl. 118 van dezen jaargang van het 

 « Tijdschrift over plantenziekten ».) 



Er dienen nog nadere onderzoekingen dienaangaande 

 te worden in 't werk gesteld ; maar het laiit zich zeer wel 

 inzien, dat de bodemgesteldheid van groeten invloed is op 

 de snelheid van de ontwikkeling der planten, 't zij alleen in 

 de eerste jeugd, 't zij ook later; en dat — wanneer de 

 zwartzwam eenmaal met het uitgezaaide graan, of op welke 



