— 130 — 



wijze clan ook, op 't land is gebraclit — de meer of minder 

 krachtige ontwikkeling van het gewas aanleiding geeft dat 

 de planten óf geheel aan de zwam ten offer vallen, óf slechts 

 in betrekkelijk geringe mate ervan hebben te lijden. — 



Zaad van kool, In het vroege voorjaar weixl mij her- 

 haaldelijk zaad van verschillende koolsoorten ter onderzoe- 

 king toegezonden, met de bedoeling na te gaan, of daarop 

 ook parasieten voorkwamen, die de oorzaak van het ontstaan 

 van « vallers » in de kool zouden kunnen zijn. Later is 

 mij gebleken, dat deze « vallers » worden veroorzaakt door 

 Phoma oleracea, dezelfde zwam, die ook de « kankerstron- 

 ken » in 't leveoi roept. (Zie dit deel van het Tijdschrift, 

 bl 105.) 



Ik deelde reeds mee, dat Fhoina oJeracea op geen der 

 onderzochte zaden werd aangetroften. 



Er werden in 't geheel 17 monsters zaad van Sool onder- 

 zocht, en wel voornamelijk zaad van het jaar 1903, maar 

 ook zaad van 1900, 1901 en 1902. 



Over 't geheel bleek het zaad van 1900 zeer langzaam te 

 kiemen ; dat van 1901 en '2 kiemde sneller, dat van 1903 

 het snelst ; evenwel was in dit opzicht tusschen het zaad van 

 1902 en '3 geen groot verschil te bespeuren. Dat het oudere 

 zaad langzamer kiemt, is een bekend feit. 



Het zaad van 1903 bleek, althans wat de meeste monsters 

 betreft, zwak te zijn, met weinig kiemkracht. Dit zaad was 

 blijkbaar slecht gerijpt. Op het in den thermostaat te kie- 

 men gelegde zaad ontwikkelden zich verschillende schimmels, 

 met name Penicilhium. Deze schimmels zaten echter buiten 

 op de zaadhuid, en deden aan de zich ontwikkelde kiemplan- 

 tjes geen nadeel. Maar op zaden van verscheiden monsters 

 van 1903 bleek ook nog eene zwartzwam te zitten, dde èn 

 op de te kiemen gelegde koiTels èn in kunstmatige' kuituren 



