— 132 — 



Bij liooge temperatiuir en fyrnote voelitiglieid zal dit wel 

 {Iegelijk het geval kunnen zijn, en in 't l)ijzonder natuurlijk, 

 wanneer het zaad in bakken wordt uitgezaaid, — 



Reeds boven werd erop gewezen, dat de hier bedoelde 

 zwartzwani nu eens in den Macrosporium-, dan in den 

 Sporidesmium-, dan weer in den Alter nar la-vorm fructi- 

 ficeerde. Met volkomen zekerheid de identiteit dezer zwam 

 vast te stellen, was mij onmogelijk; maar ik wil er hier op 

 wijzen, dat zij waarschijnlijk dezelfde is, die onder den 

 naam Sporidesmium cxitiosum Kühn ( = Polydesmais exitiu- 

 svs ]\Iont.) door Kühn als oorzaak van de « spikkelziekte van 

 het koolzaad » werd beschreven (Zie o.a. « Tijdschrift over 

 plantenziekten », I, bl. 32-55; E-itzema Bos, « Ziekten en 

 Beschadigingen der Landbouwgewassen », 2^ druk, II, 

 bl. 131-135), maar die ook eene dergelijke ziekte veroorzaakt 

 bij zaadvoortbrengende koolplanten en koolrapen, bij mos- 

 terd en andere kruisbloemige planten. Deze zwam veroor- 

 zaakt zwartbruine vlekken op de liauwen en ook op de tak- 

 ken. Is het koolzaad door de spikkelziekte aangetast, dan 

 bevinden zich buiten op de bovenvermelde zwartbruine plek- 

 ken van de stengels, takken eai hauwen do conidiëndragers 

 met de conidiën der zwartzwam ; bij het dorschen raken deze 

 vrij en er zullen er natuurlijk vele op de uitgedorschte korrels 

 terecht komen, die in eenigszins vochtige omgeving daaraan 

 vastkleven, en dan allicht een mycelium tot ontwikkeling 

 brengen. Er is nog eene andere wijze mogelijk, waarop de 

 zaden kunnen besmet geraken. Eenige malen Averd door 

 mij waargenomen, dat het mycelium van Sporidesmiiiin exi- 

 tiosuni zich door den wand der hauw heen in de zaadhuid 

 had verbreid, op dezelfde wijze als Ascochyta Pisi^ die zich 

 op de peulen vestigt, dat doet in de erwten. Hebben wij, 

 zooals ik meen te mogen veronderstellen, bij de zwartzwam, 

 die het zaad van de kooljylanten kan bederven, met Spori- 



