— 153 — 



Dit feit is eigenlijk het meest merkwaardige op het 

 heele veld. De klaver toch heeft van af April 190-1 tot 

 September 1905 op een terrein gestaan, dat met stengel- 

 aaltje als 't ware is vergeven, waar in lOO-j de boonen sterk 

 waren aangetast en in 1904 geen enkele haverplant onge- 

 schonden bleef. 



Op eon naburig terrein in dezelfden polder is de kla- 

 ver plaatselijk door het stengelaaltje geheel vernietigd, en 

 deze klaver is op denzelfden dag gezaaid en groeide onder 

 gezonde haver na gerst. (De vruchtopvolging was in de 

 laatste jaren : klaver-haver-tarwe-erwten-mosterd-gerst- 

 haver-klaver. Alleen van de eerste klaver is bekend dat ze 

 zeer ziek was). 



Door bovenstaande waarnemingen is natuurlijk vol- 

 strekt niet aangetoond, dat de klaver alléén aangetast wordt 

 door aaltjes, die uit klaver afkomstig zijn ; maar er is wel 

 door bewezen, dat de invloed van aaltjes, uit haver of 

 boonen afkomstig, op de klaverplant niet bijzonder groot 

 is(l).- 



(1) Deze waarneming is in volkomen overeenstemming met wat ik 

 reeds vroeger door herhaalde proefnemingen constateerde.nl. dat — 

 hoewel tusschen de stengelaaltjes, die verschillende gewassen ziek 

 maken, geen soortelijk verschil in bouw is waar te nemen, en hoewel 

 zij ook op den duur in staat zijn, al die gewassen aan te tasten, — er 

 toch in zekeren zin « physiologische rassen » van het stengelaaltje 

 bestaan, die zich aan het leven in eene bepaalde plantensoort goaccomo- 

 deerd hebben, in dier voege dat de groote meerderheid van de stengel- 

 aaltjes, die sedert verscheidene generatiön in ééne bepaalde planten- 

 soort geleefd hebben, niet in eene andere plantensoort overgaan. 



Op bl. 55 en 56 van deel II van het door mij uitgegeven werkje 

 « Ziekten en Beschadigingen der Landbouwgewassen >» (2« druk\ schreef 

 ik : - Verder is ook bewezen, dat stengelaaltjes, welker voorouders reeds 

 sedert verscheidene generatiün zich in eene bepaalde soort van planten 

 hebben ontwikkeld, niet zoo heel gemakkelijk in grooten getale over- 



