— 36 — 



Op deze wijze kunnen de op de bladeren der heksenbezems 

 gevormde sporen reeds rijp zijn op liet tijdstip, waarop de 

 andere bladeren van den boom uit den knop begiinien te komen : 

 het eeuige tijdstip, waarop deze door den Exoascus kunnen 

 worden besmet. » 



De op Plaat I afgebeelde heksenbezem nu vertoonde reeds in 

 't laatst van November buitengewoon groote knoppen, zooals ze 

 aan normale kastanjetakken eerst in het voorjaar te zien zijn. 

 Terwijl nu in 't laatst van den herfst de heksenbezemk noppen 

 reeds zoo buitengewoon groot waren, waren de knoppen van de 

 normale takken van de Pavia opdat tijdstip nog zeer klein. 

 Bij X is zoo'n normale knop afgebeeld. Reeds in 't najaar is dus 

 duidelijk te zien dat in 't volgende voorjaar de heksenbezem 

 enkele weken eerder bladeren zou hebben gedragen dan de 

 normale Pavia takken. 



Op blz. 76-79 van het bovenaangehaalde opstel in den vori- 

 gen jaargang werd gewezen op den bijzonderen anatomischen 

 bouw der heksenbezems, en op het daardoor veroorzaakte vroeg- 

 tijdige afsterven van hunne takken. 



Aan den op PI. I afgebeelden heksenbezem nu bevinden zich 

 eenige reeds gestorven takken (bijv. een van de twee, die links 

 het verst uitsteekt), die bedekt zijn met de (in de afbeelding niet 

 zichtbare) helderroode conidiënhoopjes van de zwam Nectria 

 cinnahmnna, welke op de normale takken van de Pavia niet 

 voorkwamen. 



Nectria cinnabarina is eene zwam, die hoofdzakelijk 

 saprophytisch leeft op takken en twijgen van allerlei soorten van 

 loofboomen, welke door vorst en door andere oorzaken gedood 

 zijn. Maar dezelfde zwam kan ook als parasiet optreden, zich op 

 tot dusver gezonde takken of twijgen vestigende, en wel dik- 

 wijls — hoewel niet uitsluitend — uitgaande van aangebrachte 

 w )ndeM. M. a. w. Nectria cinnabarina treedt meestal op als 

 « f;:ipropliyt », somwijlen ;ils «' wondp.'U'asiet », maar toch ook 



