— 52 — 



«♦ Verder heeft men opgemerkt, dat de brand zich na 

 strenge winters in mindere mate vertoont. Wellicht kan dit 

 nieruit verklaard worden, dat de bodem door de vorst in gun-* 

 stigen physischen toestand is gebracht. 



» Daarentegen treedt de brand in jaren, waarin des 

 voorjaars door hevige regens de grond dichtgeslagen is, veelal 

 hevig op. 



» Ganscli niet onverschillig schijnt het eindelijk te zijn, 

 welke gewassen met het vlas in de vruchtwisseling zijn opge- 

 nomen ; ik heb ervaren vlasbouwers hooren beweren, dat 

 klaver zoodanig do ziekte tegenwerkt, dat men bij voldoende 

 uitbreiding van de klaverteelt ervan bevrijd kan blijven. Hoe- 

 wel ik deze meening niet geheel durf onderschrijven, geloof ik 

 toch, ook volgens eigen ondervinding, dat zij niet allen grond 

 mist. (Zie bldz. 54.) 



« Vrij algemeen schrijft de landbouwer den vlasbrand toe 

 aan uitputting van den bodem. Hij noemt de akkers, waar 

 liij optreedt, uitgeülast of vlasmoede, en meent, dat de bodem 

 aan een of meer bestanddeelen, die het vlas vooral noodig heeft, 

 verarmd is. Deze verarming ontstaat, volgens het inzicht 

 der landbouwers, uit te veelvuldige teelt. Voorzichtige telers 

 zorgen uit dien hoofde, dat de vlasgewassen elkaar niet te 

 spoedig opvolgen. Inderdaad schijnt het, dat men, wanneer 

 er slechts een voldoend aantal jaren tusschen twee opvolgende 

 vlasgewassen ligt, van de ziekte verschoond kan blijven. 



« Intussclien is de bewering, dat de vlasbrand veroorzaakt 

 wordt door uitputting van de grond, moeilijk in overeenstem- 

 ming te 1'rengon met de volgende feiten : 



" 1" ])(■ ziekte vestigt zich bij voorkeur op de zwaardere, 

 dus op de meer vruchtbare grondsoortim. 



" In H(']gi(' zijn lidite landerijen, waar nooit brand 

 lii'speurd is, niettegenstaande ze om de 8,7 of zel'fs 6 jaar 

 vlas dragen; daarent<'gen zwaardere die men slechts om de 



