— 118 — 



zwam zoo geheel uit dien rijken grond zullen worden weg- 

 genomen..,, dat er niets, althans niet genoeg voor hare 

 nakomelingen overblijft, om zich op dezelfde plek te kunnen 

 ontwiki^elen...^ Zoo ja, — of het dan wol denkbaar is dat 

 die verloren bestanddeelen op dat kleine plekje, dat oorspron- 

 kelijk slechts door ééne zwam, die bovendien schier geheel 

 worteloos kan genoemd worden, ingenomen is geweest,.,, 

 niet weer door den omringenden grond zullen worden 

 vergoed en hersteld?» 



WesterhofT meent ten slotte « de oorzaak van de 

 uilmiddelpuntige groeiwijze der paddestoelen (hij bedoelt het 

 zich telken jare verbreiden in grooter kringen), die aan 

 onze heksenringen de geboorte geven, te moeten zoeken in 

 uitwerpselen, in excrementen, die de wortelen der padde- 

 stoelen afscheiden, en die voor den groei van eigen soort 

 nadeelig zijn, zoodat er ten gevolge daarvan behoefte voor 

 een volgend geslacht bestaat, om nieu\\'en, verschen en niet 

 door zoodanige excrementen verontreinigden gi'ond op te 

 te zoeken. » — Hij baseert zich daarbij op de feilen, dat 

 in den landbouw in 't algemeen de noodzakelijkheid van 

 vruchtwisseling vast slaat, en dat lodi de in zijn' tijd vi'ij 

 algemeen gangbare theorie der bademuili)utting niet in 

 staat was vele waarnemingen der praktische landbouwers 

 te verklaren. Hij zegt: als men jaren achtereen een zelfde 

 gewas op denzolfden bodem heeft geteeld, wil dat gewas 

 daar niet moor vooi't; óók niet wanneer men telken jare 

 door rijke bemesting de door dat gewas aan den bodem 

 onttrokken planlenvoedingstollen ruimschoots aan den grond 

 teruggeeft. Daai'uit concludeert hij terecht : bodem- 

 uitpiil lini;- Kjiii ni(^t de oorzaak wezen van het feit «lat een 

 zelfde Ltewas niet jaren achtereen op denzelfden bodem goed 

 wil groeien. — Tegenwoordig welen wij dat de jaren 

 achtei'een voortgezette teelt van hetzelfde gewas op den 



