— 1T9 — 



strekt zeker is zulks echter niet ; de onderzoekingen van 

 Stager doen veeleer het tegenovergestelde vermoeden : lioogst 

 waarschijnlijk zullen de meeste der opgesomde gewassen wel 

 door het moederkoren van de rogge besmet worden, maar niet 

 minder waarschijnlijk zullen er in die lijst te vinden zijn, die 

 door de echte Claviceps purpicrea niet aangetast kunnen 

 worden, hetzij dat de zwam, die op haar woekert, een biolo-" 

 gische variëteit van Claviceps purpurea of zelfs een afzonder- 

 lijke soort is. 



Echter met welke Claviceps-soort men ook te doen heeft, 

 immer dient zij als schadelijk en gevaarlijk beschouwd te 

 worden. Niet alleen voorbijgaande onpasselijkheid, maar 

 ook ziekte met doodelijken afloop kan door het gebruik van 

 voedsel, dat met moederkoren sterk verontreinigd is, veroor- 

 zaakt worden. Vooral in vroeger eeuwen kwamen dikwijls 

 de gevallen zoo veelvuldig in sommigestreken voor, dat men met 

 een besmettelijke ziekte meende te doen te hebben. Zulke 

 epidemieën, die soms zeer talrijke slachtoffers maakten, zijn 

 o. a. geboekt voor Hessen (1 577), Silezië( 1588), Saksen (1648), 

 Sologne (Frankrijk 1690), Zwitserland (1709), Silczië (1736), 

 Sologne (1741), Vlaanderen en omstreken van Rijsel (Noord- ^ 

 Frankrijk 1749), Zweden en Denemarken (1767), Westfalen, 

 Hannover en Lauenburg (1770-1771), enz; in dit laatste- 

 geval was de sterfte soms zoo hoog, dat in sommige plaatsen 

 op 120 zieken slechts 5 genazen. In den loop der XIX* eeuw 

 zijn dergelijke besmettingen op groote schaal niet voorge- 

 komen, maar enkele gevallen zijn wel bekend, b v. in 1831 

 te Berlijn, in 1851 in Pommeren, en 1855 in Brunswijk en in. 

 1855-56 in Nassau, waar de ziekte vrij hevig woedde ; ook.iu 

 Frankrijk zijn nog epidemische verschijnselen voorgekomen in 

 de omstreken van Lyon. 



De ziekte begint met een eigenaardig, smartelijk jeukend 

 gevoel, vooral in vingers en teenen, van waar het zich over |iet 



