1904. No. 5. FORTSATTE BIDRAG TIL NORGES ANTHROPOLOGI. 33 



Han er stemningsmenneskje som Sæbyggjen; men han ser seg sjelv 

 i stemning, og tenkjer. Han er meir drøymar og gruvlar og gjev seg 

 ofte i kast med spursmaal og emne, som ligg yvi hans magt. Telen 

 grundar fyrst og fremst paa seg sjølv og sin eigin lagnad. Sjalv- 

 gransking og sjølvdøming hev vorti eit aalment hugdrag, som den meir tunge 

 og rolige Austlendingen ikkje skynar; det vert til sjælesott hjaa mange; dei 

 tumlar evig og alltid med live som den store gaata, grundar paa allheimen 

 og heimsstyre, og kjem difor ofte i tvil um dei store sanningar er so 

 sanne, som folk trur. Røyndomskjensla^ hev vorti veikna gjeoom mange ættled; 

 verdi utanfor honom er soleis laga, at han ikkje kjenner seg i samklang 

 med live og dei livslovir, som no ein gong raar. Verdi er hard, verdi er 

 stygg, verdi er villande vondt. 



Ingin aa lite paa. og likevel treng han ein aa lite paa, for han er i grunnen 

 veik. Difor best aa rørne fraa det alt såman, inn i den heimen som hans 

 eigi hugsyn hev skapt honom. 



Telen er soleis drøymar, fantasimenneskje, romantiker. Det fell honom 

 tungt aa tevla i livsstriden, og han kjem ofte til kort, um han vaagar seg 

 ut i den, lite av vilje og endaa mindre av seigt arbeid, men store gaavur, 

 gode hugskot^. Telen er idealist eller mynstertenkjande. 



Han vil ofte alt eller inkje, og finn han ikkje alt, som han hev drøymt 

 seg det. spottar han det og vender seg mot nye mynstertankar (idealer) 

 og let seg føre inn i nye straumdrag. Eit sermerkje hjaa Telane og det heng 

 ihop med deira sjølvdøming: dei vil helst ikkje hava sine eigne til føra- 

 rar og fyrigangsmennar. Men den mannen, som Telane skal tru seg 

 vårande til. maa vera ein ovkar. Dei liter seg ikkje med, at han er ein 

 dugande mann; han maa vera eit flogvit^, som aldri skorløyp seg. 



Men heller ikkje toler dei mykje av ein streng herre, fyrr det er flok- 

 kar, som gjev seg paa leiting etter nye gudar — tvilande, skiftande, 

 leitande. 



Telane hev fraa gamalt fengi det orde paa seg, at dei er agalause 

 og ville, og at ikkje Guds ord bit paa dei. Telen er seg sjølv nok, paa 

 ein maate. Men ikkje av di han trur godt um seg sjølv eller biller seg inn, 

 at Telemarki er midstaden for verdi. 



Han er ikkje sjølvkjær og sjølvgod, um han enn tenkjer mykje paa 

 seg sjølv — snarare hatar han seg sjølv. Han er vonbrotin og hugsaar 

 og vil rørne fraa ei verd, som er so lite etter hans eigin hug, og inn i 

 den himmel, som hans eigi hugsyn diktar honom. 



' Selvkritik. 

 ' Ideer. 

 ' Geni. 

 Vid.-Selik. Skriiter. I. M.-N. Kl. 1904. No. 5. 



