dat in sommige tuinen de pisangs eenvoudig niet willen groeien, 
Het hartblad blijft plotseling in zijne ontwikkeling steken ; in 
plaats dat tusschen de bladschijf en den stam een 20 of 30 cM. 
lang stuk bladsteel is ingeschoven, dat den uitgespreiden bouw van 
de kroon doet ontstaan, is ten gevolge van de groeibelemmering dit 
middenstuk onontwikkeld gebleven en de ontplooide bladschijf 
richt zich onnatuurlijk recht uit het centrum van de kroon 
omhoog. In andere gevallen kan het ook gebeuren, dat het 
hartblad wel een morphologisch volkomen normaal uiterlijk 
krijgt, maar dat zijne afmetingen tot een dwergachtige schaal 
gereduceerd zijn. Wordt later een tweede of derde blad gevormd, 
dan blijven deze gewoonlijk nog kleiner en bereiken op het 
laatst nog slechts de breedte van een gewonen bladsteel. Als 
de ziekte verder vordert, kan de schijnstam overlangs splijten ; 
tengevolge daarvan kan de kern der jonge bladeren soms naar 
buiten treden en groeit dan schijnbaar gezond verder, terwijl 
de oude stam langzamerhand dood gaat. 
De derde stap in het verloop der ziekte wijst tevens op de 
definitieve verstoring van het inwendig evenwicht der plant. De 
bladeren vallen het eene na het andere neer, nieuwe worden 
niet of alleen in rudimentaire afmetingen gevormd, een tropisch 
intensief rottingsproces begint en na eenige weken is de heele 
plant een bruine massa geworden. Dit sluit niet uit, dat rondom 
toch weer een nieuwe generatie van jonge planten ontstaat. 
In deze schijnbare regeneratie der plant ligt een van de meest 
raadselachtige trekken van deze ziekte; zoo kan het zelfs 
gebeuren, dat de oude, tengevolge van de ziekte reeds omge- 
vallen en op verscheidene plaatsen reeds rottende stam toch nog 
ergens wordt opengespleten en een nieuwe, in het begin krachtig 
groeiende plant naar buiten laat treden. Deze groeit een zekeren 
tijd schijnbaar normaal verder, totdat ook zij op haar beurt in 
haar groei blijft steken en langzamerhand dood gaat, maar 
wederom niet zonder jonge spruiten te hebben doen ontstaan. 
Vruchten worden natuurlijk in al deze gevallen niet gevormd. 
De inwendige verschijnselen van deze ziekte zijn het best te 
herkennen als men een plant opensplijt. Bij een gezond exemplaar 
vertoonen immers de snijvlakken zoowel van den wortelstok 
als van den schijnstam een gelijkmatige, melkwitte kleur, Alleen 
