— 106 — 
het onjuist is het ladangen ook. overal elders a priori de schuld 
te geven van den tegenwoordigen slechten bodemstoestand. De 
laaglanden van Palembang, waarover de Heer THORENAAR 
in zijn hooger aangehaald artikel zich eveneens zoo ongerust 
maakt, behooren nu eenmaal tot de armste grondsoorten en het 
beste zou men ze, wat de vruchtbaarheid betreft, kunnen ver- 
gelijken met de heidegronden in Nederland. Echter, evenmin 
als iemand het in zijn hoofd zou krijgen te zeggen, dat deze heide- 
gronden zoo arm zijn geworden tengevolge van het in vorige 
eeuwen toegepaste extensieve landbouwbedrijf, evenmin gaat het 
aan te beweren, dat het voortgezette ladangen hier tot gevolg 
moet hebben, dat de gronden ten slotte zoodanig verarmen, dat 
het eindresultaat één groote nietswaardige alang-alangvlakte 
moet zijn. 
lets over de gronden in Palembang. 
Alvorens op het zooeven ter sprake gebrachte onderwerp 
nader in te gaan, moet even een zijsprong worden gemaakt om 
de gronden uit een landbouwtechnisch oogpunt aan een nadere 
— zij het dan ook een zeer oppervlakkige — beschouwing te 
onderworpen. Terwille der beknoptheid zal ik hierbij alleen Pa- 
lembang als studieobject nemen, temeer omdat ik deze residentie 
vanaf 1909 (dus ruim 12 jaren lang) van Noord naar Zuid en van 
Oost naar West heb doorkruist en er dus wel een zeker oordeel 
over meen te mogen uitspreken. Overigens geldt een en ander 
— in grove trekken althans — ook voor vele andere landstreken 
op Sumatra. 
De gronden dan in Palembang kunnen in 4 hoofdgroepen 
worden verdeeld, t‚ w. 
Ll. de bergterreinen 
2. de hoogere heuvelterreinen 
3. de lagere heuvelterreinen 
4. laagland, bestaande uit a talanggronden 
b renahgronden 
c lebakgronden 
1, De bergterreinen bestaan uit vulkanische gronden van jongere 
formatie. Deze zijn, dank zij hun jeugd, de cultuurgronden bij 
