— 1135 — 
plaats in de termen viel om den humusrijken boschgrond in 
ontginning te brengen voor hare culturen, in plaats van deze — 
door iederen landbouwer altijd zeer gewilde terreinen — beschik- 
baar te stellen voor Europeesche erfpachters, temeer, omdat zij 
(d.w.z. de Inlandsche bevolking) voorzeker gaarne bereid zou 
zijn geweest een evengroot deel van haar oude ladangterrein 
ervoor af te staan. Dit laatste doet evenwel weinig terzake, 
want hoofdzaak is en blijft, dat het er somtijds veel van heeft, 
dat de boschbouwkundigen het bosch wel willen opofferen ten 
behoeve van Europeesche erfpachters doch het in geen geval 
willen zien afgestaan aan de Inlandsche bevolking voor de 
uitoefening van haar landbouwbedrijf, zij het dan ook voor 
het — bijna steeds ten onrechte — gesmade ladangen. Overtuigend 
blijkt een en ander uit dit door mij genoemde geval, de 
Semangoesreser ve, 
Om nog even tot de hoogergenoemde rimboe’s-larangan terug 
te keeren, ook de bevolking zelf is er grondig van overtuigd, 
dat het ontbosschen van steile berghellingen en brongebieden 
ontoelaatbaar is. 
Zeer onlangs vertelde het margahoofd van Semendo mij nog, 
dat deze opvattingen reeds eeuwenlang gehuldigd worden, of- 
schoon iedereen, die’ over een klein beetje geld beschikt, gaarne 
f 100,- en meer per bouw voor zulke schitterende, voor de koffieteelt 
zoo buitengewoon geschikte gronden zou willen neertellen. Maar — 
zoo ging hij verder — iedereen weet, dat dit tot gevolg zou hebben, 
dat we over eenige jaren een schreeuwend watergebrek zouden 
krijgen en wij onze sawahs dus niet meer zouden kunnen beplanten, 
en dáárom wordt er door ons streng de hand aan gehouden 
dat deze terreinen beboscht blijven. 
Het Boschwezen gaat echter gewoonlijk veel verder dan 
de van oudsher door het adatrecht vastgelegde reserves en in 
vele gevallen meende ik op te merken, dat daarbij te weinig 
rekening wordt gehouden met het landbouwbedrijf van de In- 
landsche bevolking, voornamelijk ten aanzien van het dikwijls 
in vele streken alleen mogelijke ladangsysteem — de kwestie 
waar het in deze om gaat. 
Immers, zooals we reeds zagen, zijn tegen het ladangen op 
Teysmannia, afl. 3. 2. 
