willen, noemt men „harde zaden”. Bij Phacelia-zaden, die men 
in het donker en ook overigens onder de meest gunstige kiem- 
condities heeft gebracht, ziet men gewoonlijk een aantal van 
zulke niet-kiemende „harde zaden”. 
Van veel belang is nu, dat MAGNUS kon vaststellen, dat het 
niet-kiemen der Phacelia-zaden niet alleen ingevolge lichtwerking, 
maar ook bij normale kiemingsvoorwaarden in het donker, zijn 
oorzaak daarin vindt, dat het kiemworteltje niet door de zaadhuid 
der chalaza-streek (dat is daar, waar het kiemworteltje tegen de 
zaadhuid rust) heen kan breken Immers het doorsnijden der 
zaadhuid op die plaats doet genoemde „harde en eveneens 
de „licht-harde” (d. z. de in ’t licht niet-kiemende) zaden 
onmiddellijk kiemen. Verwonding van andere deelen der zaadhuid 
heeft echter op het kiemworteltje geen effect. Wel kon MAGNUS 
aantoonen, dat tot in zekeren graad het affect van het licht, 
indien het inwerkt op andere deelen der zaadhuid, kan over- 
gedragen worden naar de chalaza-streek, ook al wordt deze zelf 
in 't donker gehouden. 
MAGNUS bepaalt zich in zijn theoretische beschouwingen tot 
het spreken over „prikkel-werkingen”. De term „prikkel’” 
echter is gewoonlijk een wetenschappelijk masker voor ’t ontbreken 
van een inzicht in den aard van het verschijnsel. Ik meen echter 
in verband met eigen experimenten omtrent den invloed van 
uitwendige factoren op de zaadhuid, dat een nadere specificatie 
der analyse wel mogelijk is. Ik vermoed nl., dat we hier te doen 
hebben met een photo-chemische reactie tusschen het weefsel 
van de zaadhuid (meer in ’t bijzonder der chalazastreek) en 
bepaalde chemische stoffen, die daarin aanwezig zijn, dan wel 
daaraan toegevoegd kunnen worden (toevoeging van plantaftrek- 
sels). Die photo-chemische reactie's kunnen slechts plaats hebben 
als het weefsel met water geimbibeerd is. Bedoelde reactie's 
hebben een verharding der zaadhuid ten gevolge. 
De variabiliteit van de constitutie der zaadhuid eenerzijds en 
van de constitutie en kwantiteit der bovengenoemde, daarop 
reageerende stoffen anderzijds verklaren volkomen de variabiliteit 
in de lichtgevoeligheid der verschillende Phacelia- zaden. 
J.E.A. DEN Doop. 
