— 131 — 
vatbaar. Maar het is merkwaardig, dat de pompelmoes — ook al- 
weer voor zoover kon worden nagegaan — zoo weinig lijdt van 
kanker. In de mededeeling van Dr. RANDS wordt niet gerept van 
eenige aantasting van de pompelmoes te Poenten en Batoe en de 
pompelmoes-exemplaren, die ik te Buitenzorg kon gadeslaan, zijn 
óf in het geheel niet óf zeer zwak aangetast. Voorloopig is dus de 
conclusie, dat de pompelmoes hier te lande zeer weinig vatbaar 
is, in tegenstelling met wat werd waargenomen in de Philippijnen 
(en in Amerika, zooals straks zal blijken), waar de pomelo of 
shaddock tot de zeer vatbare soorten wordt gerekend. 
De citroen en de sinaasappel nemen, wat vatbaarheid betreft, 
in de Philippijnen een tusschenplaats in, en de vatbaarheid der 
verschillende variëteiten vari deze soorten loopt daar nogal 
uiteen. Dit schijnt ook hier te lande het geval. Zoo vindt men 
te Buitenzorg citroenboomen en sinaasappelboomen, die niet of 
bijna niet door kanker zijn aangetast en andere die er zwaar 
van te lijden hebben. In ’s Lands Plantentuin staan bv. twee 
citroenboomen (onder de namen Citrus limonum en Citrus medica 
subsp. Limonum var. digitata), die niet of nauwelijks zijn aangetast 
(in de onmiddellijke omgeving staat een Citrus amara, die zwaar 
lijdt aan kanker); in den Cultuurtuin daarentegen vinden wij 
Citroen No. 123 zwaar aangetast, en evenzoo Citroen No. 125, 
Wat de sinaasappels betreft, een „Washington Navel’ in den 
Cultuurtuin (No. 132) is zwaar aangetast; de sinaasappels te 
Poenten schijnen er echter zeer weing van te lijden. 
Een grondig onderzoek naar de vatbaarheid der hier gekweekte 
variëteiten is echter zeer gewenscht 
Het zijn niet alleen soorten van het geslacht Citrus, welke 
vatbaarheid vertoonen, ook verschillende andere geslachten van 
de familie der Rutacèen. Zoo worden o.a, zwaar aangetast 
Chaetospermum slutinosum en Fortunella hindsii, de zoogenaamde 
„wilde kumquat van Hongkong”. LEE oppert de veronderstelling, 
dat deze laatste de oorspronkelijke voedsterplant van den Citrus- 
kanker zou zijn, 
Bestrijding. 
In 1913 en 1914, kort nadat de ziekte in Florida was ontdekt, 
hebben planters en Gouvernement een krachtige poging gedaan 
