RAA AAR 
DE AARDAPPELCULTUUR IN NEDERLANDSCH-INDIË. 
1. Geschiedenis. 
Over den oorsprong der aardappelcultuur in Nederlandsch- 
Indië bezitten wij geen nauwkeurige gegevens. Onbekend is het, 
vanwaar en door wien de aardappel het eerst naar Java is over- 
gebracht. WESTERDIJK (No. 34) spreekt ’t vermoeden uit, dat de 
Chineezen hem hier hebben ingevoerd. Evenmin kennen wij het 
juiste tijdstip, waarop men hem naar Java heeft overgebracht. 
RUMPHIUS (No. 12) en JUNGHUHN (No. 13 en 14) vermelden den 
aardappel niet. Daarentegen bezitten wij een schriftelijke mede- 
deeling van ENGELHARD uit het jaar 1794, volgens welke reeds 
toen in de buurt van Tjimahi (nabij Bandoeng) aardappels ver- 
bouwd zouden zijn. In een brief, gedateerd 8 Augustus 1804, 
betuigt zekere VAN YSSELDIJK aan den toenmaligen Gouverneur 
van Java’s Noord-Oost-kust zijne erkentelijkheid voor „de lek- 
kere Passourouangsche aardappelen”, die „oneijndig smakelijker 
zijn als de beste die hier (te Batavia) uit de bovenlanden komen”, 
Hieruit valt af te leiden, dat er reeds in die dagen zoowel in de 
Preanger Regentschappen als ook in den Tengger aardappelen 
werden verbouwd. In 1812 schreef CRAWFORD in zijn rapport 
over Kedoe: „Potatoes begin to be so common that I observed 
they were exposed for sale in the daily markets”. (Deze drie 
mededeelingen zijn alle ontleend aan No. 11 deel IV pag. 
126). 
De alleroudste berichten over de aardappelcultuur op Sumatra 
vinden wij bij WILLIAM MARSDEN (1811) en deze hebben be- 
trekking op het binnenland van Korintji. MARSDEN (No. 20 pag. 
306) schrijft nl. „The potato, which was introduced many years 
ago, is now a common article of food, and cultivated with some 
attention”, De aardappelcultuur der Bataks op de Karohoogvlakte 
is van jongeren datum. In het jaar 1905 schreef n. 1, Vorz (No. 
Teysmannia, afl. 5-6. ks 
