— 198 — 
M.. Om dezen grond voor de cultuur blijvend geschikt te maken, 
moet hij sterk bemest worden. De Batakkers hebben echter 
den benoodigden mest niet, want hun veestapel is zeer klein, De 
opbrengst van deze niet of zeer onvoldoende bemeste velden 
is zeer klein, bovendien hebben de aardappelen veel te lijden 
van roestvlekziekte („kringerigheid”), zoodat de prijs der aard- 
appelen laag en de verbouw nauwelijks rendabel is. 
De Batakkers verbouwen in den laatsten tijd hunne aardap- 
pelen bijna uitsluitend op kleine omzoomde stukken grond, die 
van tijd tot tijd als karbouwenkralen dienst doen en die op 
deze eenvoudige wijze van de noodige humusstoffen worden 
voorzien, 
IV. Cultuurmethoden. 
A. Jaargetijden voor verbouw en oogst. 
Men kan in verschillende streken twee kampanjes onderschei- 
den en wel één gedurende den Oost-Moesson (drogen tijd) en 
één gedurende den West-Moesson (regentijd). 
Van het tijdstip, dat ze gepoot zijn, tot aan den oogst ver- 
loopen in de meeste streken van 85 tot 100 dagen. „Vroege” 
soorten hebben hier te lande in ’t algemeen 85 — 90 dagen, 
„late” soorten in ’t algemeen 90 — 100 dagen noodig vóórdat 
de aardappels rijp zijn. 
De duur van den plantengroei is in den regentijd en in den 
drogen tijd dezelfde, een noemenswaardig verschil valt niet te 
constateeren, Daarentegen is de duur van den plantengroei op 
de verschillende hoogtegraden verschillend, en wel korter op 
lagere hoogte. Zoo neemt bv, de cultuur bij Madja (500 M.) 
ongeveer 75 dagen, bij Tjibodas (1400 M.) 4 maanden, en in 
den Tengger (1800 M.) 4—4 % maand in beslag. 
Voor de West-moesson-kampanje worden de knollen tusschen 
eind September en begin November gepoot, en wordt tusschen 
begin Januari en medio Februari geoogst, 
Voor de Oost-moesson-kampanje moeten de velden in Maart 
en April in orde gemaakt worden, zoodat de laatste regens van 
den regentijd de jonge plantjes nog ten goede kunnen komen, 
In Juni en Juli kan dan geoogst worden, 
