— 201 — 
De grootere, meest Europeesche aardappelverbouwers be- 
werken over het algemeen den grond veel beter. Naast het 
gebruik van betere soorten en betere bibit en de toepassing 
van zwaarder bemesting is dit een der hoofdoorzaken van de 
grootere opbrengst. Enkele Europeanen gebruiken wel eens 
ploegen; ik zag dit b.v. bij Pengalengan; de bodemgesteldheid 
maakt, dat slechts zware ploegconstructies gebruikt kunnen 
worden, De bekende Amerikaansche houten ploeg „Prairie-maid”’ 
b.v. bleek op de Karohoogvlakte onbruikbaar, daar hij te 
licht is. 
D. Het pootgoed. 
De Inlanders letten weinig op herkomst en qualiteit van de 
poters. Zoo gebruiken de Batakkers de zeer kleine knollen, die 
de Chineesche tusschenhandelaren voor consumptie niet ver- 
koopen kunnen, Ook op Java worden meestal door de Inlanders 
slechts kleine knollen als bibit gebruikt, zij koopen die knollen 
op de markt of bij een of anderen Chineeschen opkooper, zonder 
zich verder te bekommeren om qualiteit, variëteit of herkomst. 
Het gewicht van dergelijke knollen ligt meest tusschen 8 en 15 
gram. Slechts wanneer de aardappelprijzen sterk dalen, worden 
meer algemeen grootere knollen als poters gebruikt. In streken, 
waar reeds langen tijd een meer in E groot en meest door 
Europeanen beoefende cultuur bestaat, b.v. op Lembang, bemerkt 
men hun invloed op den akkerbouw der Inlanders. Daar worden 
niet meer de allerkleinste knollen, maar grootere en betere, en 
wel zulke, die gemiddeld 20 à 30 gr. wegen, als pootgoed 
gebruikt. In de omgeving van Madja worden door de Inlandsche 
landbouwers niet zelden groote zaaiknollen gebruikt, naar het 
schijnt uit eigen beweging. 
Dat het gewicht van de poters op de opbrengst van grooten 
invloed is, is algemeen bekend en door proefnemingen bewezen, 
(VAN LuyYK No. 19 en WERNER No. 33 pag. 53.) Ook een proef, 
door den landbouwleeraar JHR. W.EK. VAN LIJNDEN in 1918 
in het Tengger-gebergte genomen, had eenzelfde resultaat 
(No. 36 pag. 195), zooals uit de volgende cijfers blijkt. 
