en 
In de uitspraak van meergenoemde adviseurs der gemeente 
Batavia meenden wij echter toch aanleiding te hebben om terzake 
een proef te nemen met den groei van de bandeng. Wij lieten 
daartoe op de ons ter beschikking staande kweekerij in een tweetal 
vijvers de ondergedoken vegetatie rustig tot ontwikkeling komen. 
Deze vijvers werden bezet met een aantal bandengs, naar ver- 
houding van één bandeng per twee vierkante meter. 
In een contrôle-vijver, waarin zich alleen op den bodem vast- 
zittende blauw wieren ontwikkelden, zetten we een aantal bandengs 
uit van gelijken leeftijd en volgens hetzelfde bezettingscijfer. Na 
twee maanden werden de vijvers afgevischt; het bleek toen, dat 
de visschen in laatstgenoemden vijver het meest in gewicht 
waren toegenomen. De voorraad ondergedoken vegetatie bleef 
echter in eerstbedoelde vijvers onaangeroerd, Ik verdubbelde 
daarop de bezetting hierin, teneinde te controleeren, of de uit- 
spraak van de adviseurs der gemeente Batavia al of niet juist is- 
Immers als de bezetting verdubbeld was, zouden de visschen 
binnen korten tijd aan de zich in de vijver ontwikkelende blauw- 
wieren niet genoeg voedsel hebben. Na weer twee maanden te 
hebben gewacht deed ik de proef eindigen en de gevangen visch 
wegen. De bandengs in de vijvers met phanerogame planten 
bleken in weerwil van den overvloed van ondergedoken vege- 
tatie en de aanwezigheid van overhangende planten aan den: 
oever, in gewicht te zijn afgenomen. Hieruit volgt derhalve, dat 
de hoogere ondergedoken planten als voedsel voor de bandeng 
van geen of weinig beteekenis waren geweest. 
Gedurende den proeftijd had ik meermalen gelegenheid om 
waar te nemen en door onderzoek vast te stellen, dat de 
bandeng geen phanerogame planten tot zich neemt, indien 
voldoende bodemvegetatie aanwezig is. Wel werd het wier, dat 
zich op de afstervende plantendeelen ontwikkelt, verorberd en 
daarmede komt te geliĳkertijd wel eens van hoogere planten 
afkomstige substantie in de bandengmaag. 
Zonder groeiproef kan men bij uitsluitend maagonderzoek van 
de bandeng in onzaakkundig geëxploiteerde vijvers tot foutieve 
gevolgtrekkingen geraken, zooals de uitspraken van meergenoem- 
de adviseurs dan ook leeren. Blijkbaar hebben de voorlichters 
der gemeente Batavia in deze geheel over ’t hoofd gezien, dat 
