— 259 — 
moet men niet later overplanten dan nadat de planten een hoogte 
van 35 à 50 c.M. hebben bereikt, Wortelbeschadiging en -uitdro- 
ging moet bij het overplanten, dat liefst in het begin van den 
regentijd moet geschieden, zooveel mogelijk voorkomen worden. 
Flinke plantgaten, minstens 50x50xs50 c.M., gevuld met bo- 
vengrond, acht de schrijver noodig. Ref. kan aan deze voor- 
schriften de opmerking toevoegen, dat men ook ter S. O, K. meer 
komt tot het zeer jong overbrengen van de planten naar hun 
definitieve standplaats. 
Wat betreft den plantafstand acht de schrijver 10 x 10 M. zeker 
niet te groot op rijken grond en zegt dat eenige autoriteiten 
zelfs afstanderf van 12 M, aanraden. Verwezen wordt naar een 
foto, waarop te zien is, dat bij 10x 10 M. plantafstand de uitein- 
den der meest horizontale bladeren van naast elkaar staande 
boomen elkaar kunnen bereiken, Naar Ref.’s meening zegt dit 
evenwel nog lang niet, dat op deze wijze de grootste productie 
per oppervlak verkregen wordt, Het is merkwaardig, dat blijkbaar 
de meeste klapperspecialiteiten het advies om zeer ruim te plan- 
ten van elkaar overnemen en niemand eenige cijfers geeft omtrent 
de productie bij verschillende plantafstanden. Van onze Neder- 
landsche schrijvers beveelt ROELFSEMA |) een afstand van 12 
Meter aan, ook HUNGER 2) acht een afstand van 11 à 12 M. te 
verkiezen boven een van 10 M. Het is zeer opvallend, dat, ter- 
wijl de oliepalm een niet geringere bladspreiding en wortelont- 
wikkeling heeft dan de cocospalm, de oliepalmschrijvers bijna 
alle adviseeren + 150 boomen per H. A. te planten, dus ten 
minste 50%, boomen per H. A. meer dan de klapperautoriteiten 
wenschen te planten. Ref. betwijfelt ten zeerste, of door het iets 
ruimere plantverband de productie per klapperboom zoo groot 
wordt, dat daardoor de maximum productie per oppervlak ver- 
kregen wordt. Eenige cijfers, door SMITS 3) gegeven, betrekking 
hebbende op verschillende inlandsche aanplanten ter S. W.K, 
doen zulks niet vermoeden. SMITS acht dan ook een afstand van 
8x8 M. in het vierkant — waarbij dus 156 boomen per H. A. 
geplant worden — voldoende, Aan ref. schijnt, dat 9x9 M. of 
I). Serie „Onze Koloniale Landbouw.” 
2). HUNGER 1. c. 
3). Med. Landbouwvoorlichtingsdienst No. 1. 
