— 265 — 
n. Ì. het overkappen van de vuurplaats tot een soort groote oven 
met een schoorsteen aan het einde en „boxing in” van deze oven 
tot men daaromheen krijgt een soort droogkamer met boven een 
open rooster, waarop de copra gedroogd wordt. Vergeten wordt 
evenwel er op te wijzen, dat de zijwanden van deze „box”’ nabij 
den bodem van de noodige ventilatiegaten moeten worden voorzien 
of op andere wijze voor een ruime ventilatie moet worden gezorgd. 
In een hoofdstuk „Miscellaneous coconut products” worden 
genoemd inlandsch bereide klapperolie, coprameel (bijproduct der 
oliefabrieken) een uitstekend veevoedsel, cocosvezel — die in de 
Philippijnen niet voor export bereid wordt—, palmwijn enz. 
Vervolgens worden een kleine twintig bladzijden gewijd aan 
ziekten en plagen en worden eenige recepten voor de bereiding 
van fungiciden en insecticiden gegeven. De jaarlijksche schade 
door ziekten en plagen aan de klappercultuur toegebracht werd 
in 1919 getaxeerd op 15 millioen peso’s. Aangedrongen wordt 
op de invoering van een klapperkeur. Aan groote ondernemin- 
gen wordt aanbevolen, speciale ziektenploegen te vormen voor 
het geregeld inspecteeren van den aanplant. Hier, meer nog dan 
bij vele andere culturen, geldt, dat voorkomen beter is dan ge- 
nezen. Daarna worden de verschillende ziekten en plagen en de 
bestrijding ervan behandeld. 
Ondanks en voor een groot deel door de uitgebreidheid, bevalt 
de behandeling hiervan ref, maar matig. Naar het schijnt, is 
gestreefd naar een opsomming van alle dieren, die, niet alleen 
in de Philippijnen maar ook elders, wel eens op klappers gevon- 
den zijn. Daarbij is wat wèl en wat niet op de Philippijnen 
voorkomt niet gescheiden gehouden, wat het overzicht ten zeerste 
schaadt. Naar ref, meening hadden in het boekje, dat blijkbaar 
een practische gids wil zijn, alleen behandeld moeten worden de 
op de Philippijnen voorkomende ziekten en plagen, welke be- 
strijding behoeven. Misschien had daaraan hoogstens nog mogen 
worden toegevoegd, dat een zooveel voorkomende bladschimmel 
als Pestalozzia palmarum geen directe bestrijding behoeft. Of- 
schoon de schrijver meedeelt, dat deze schimmel — evenals trouwens 
in Ned.-Indië — „nowhere has caused serious damage”, adviseert 
hij afsnijden en verbranden van de sterkst aangetaste bladeren 
en bespuiting met bouillie bordelaise, 
