ENKELE OPMERKINGEN OMTRENT DE 
LAMPONGSCHE PEPERZIEKTE. 
Gaat men de literatuur over het vooral uit de Lampongs en 
uit Atjeh beschreven „ontijdig afsterven der peperranken”’ na, 
dan valt op, dat de eerste ernstige klachten daaromtrent pas 
omstreeks 1886 werden geuit, terwijl de pepercultuur op Sumatra 
zelf eenige eeuwen oud is. Er zijn daarvoor twee wijzen van 
verklaring mogelijk: òf men zoekt de oorzaken in de physiolo- 
gische richting, in het oud worden der soorten, in een uitputting 
der gronden, in een achteruitgang der cultuurmethoden, enz, 
òf men zoekt de oorzaken in een besmettelijke ziekte, die op 
een bepaald oogenblik opgetreden is en zich epidemie-achtig 
uitgebreid heeft, 
Door de onderzoekingen van RUTGERS, gepubliceerd in de 
Mededeelingen No. 18, 19 en 27 van het Instituut voor Planten- 
ziekten, werd aangetoond, dat tusschen het ontijdig afsterven 
der peperranken en de cultuurwijze een nauw verband bestaat, 
en wel zoodanig, dat op slechte gronden en bij een onvoldoend 
onderhoud der tuinen een geleidelijke achteruitgang der ranken 
optreedt, zoodat deze reeds vóór hun tiende jaar dood gaan in 
plaats van 30 jaar oud en ouder te worden. Daarnaast vestigt 
echter RUuTGERS (Mededeel. 27, p. 27) zelf de aandacht op het 
feit, dat in sommige gevallen ook goede tuinen plotseling hevig 
achteruitgaan „zoodat het den indruk maakt, dat men met een 
besmettelijke ziekte te doen heeft. Gewoonlijk is dan na te gaan, 
dat de achteruitgang begon na een zeer droog jaar of na een 
grooten oogst. De ranken waren dan niet meer krachtig genoeg 
om zich daarna weer te herstellen en het verloop is dan verder 
als bij de andere tuinen, en loopt uit op ontijdig afsterven”. 
Over dit tweede geval, het afsterven van peperranken in 
goed verzorgde tuinen, wil ik hier eenige waarnemingen mede- 
deelen, hoewel die nog zeer onvolledig zijn; waar het mij echter 
wegens mijn aanstaanden overgang in een andere betrekking 
Teysmannia, 7-8 L 
