— 308 — 
lepel uit de pan geschept, gewoonlijk door een zeef en in ronde 
kuipjes van ongeveer twintig liter inhoud gebracht. Met vult de 
kuipjes tot op hoogstens twee derde. 
Wanneer de gambir voor inlandsch gebruikt is bestemd, dan 
heeft men vooraf in elk tonnetje ongeveer twee honderd gram 
rijstzemelen gebracht. Deze zijn van te voren in een ijzeren 
pannetje verhit geweest, zoodat ze een begin van bruin worden 
vertoonen; daarna heeft men ze fijn gewreven en gezeefd. De 
„dédék”’ houdt nu de gambir luchtig en bevordert het vastworden 
bij afkoeling. Ook blijft deze gambir veel minder kleverig. 
Gewoonlijk worden de tonnetjes met extract op een koele 
plaats gezet, waar men ze rustig laat staan; de catechine bevindt 
zich hierin in oververzadigden toestand. Om deze tot kristalli- 
seeren te brengen wordt de dikke vloeistof van tijd tot tijd 
omgeroerd, Na verloop van tijd begint deze een lichtere tint aan 
te nemen en verkrijgt men dan een lichtgele brij. Doordat 
aan de stokken, die men voor het omroeren gebruikt, steeds 
catechine kristalletjes kleven, worden deze daardoor in de vloeistof 
gebracht, waardoor als ’t ware de kristallisatie wordt ingeleid, 
De verdere behandeling hangt nu af of men z.g. „Cake 
gambir” of wel „Cube gambir” bereiden wil. In het eerste geval 
wordt de brij eenvoudig in houten vormen gegoten, waarin 
ze tien tot twaalf uur blijft staan. Door verdere afkoeling en 
kristallisatie wordt de massa tot een vrij vaste koek die, nadat 
ze in stukken van de gewenschte grootte is gesneden, in de zon 
wordt te drogen gelegd. Zoodra het grootste gedeelte van het 
vocht is verdampt, wordt het product op telkens warmere plaatsen 
in de loods gelegd. Zoodra het droog genoeg is, verpakt men 
het in matten. 
Uitwendig en op de breuk heeft deze gambir een zeer don- 
kere kleur; meestal gaat ze naar Singapore van waar deze gambir 
dan verder wordt verscheept. 
„Cube gambir” wordt alleen bereid, wanneer het koken een 
gunstig verloop heeft gehad. Men giet de brij dan in een houten 
bak van bijzondere constructie, waarvan de bodem een soort 
tafeltje vormt, waarop de wanden los opstaan en onderling door 
een houten pin bijeen worden gehouden, Het tafeltje wordt 
bedekt met een stuk van een goeniezak en daarop giet men de 
sle 
EEN 
