— 309 — 
gambirbrij. Langzamerhand filtreert nu een groot gedeelte van 
het vocht met de gemakkelijk oplosbare bestanddeelen door het 
filterdoek ; ook een deel van het looizuur gaat hierbij mede. 
Wanneer de gambir geheel vast is geworden, worden de zij- 
wanden van den bak weggenomen; men schuift de koek naar den 
rand van het tafeltje en legt dunne touwtjes langs de strepen, 
die oppervlakkig door zaagsneden in vakken van 12 cM, breedte 
in de kanten zijn aangebracht. Daarna wordt de geheele koek 
met behulp van een tweede tafeltje omgekeerd, zoodat een der 
zijden op de touwtjes komt te liggen en verwijdert het -doek. 
Door nu de touwtjes aan te trekken wordt de gambir doorge- 
sneden en verkrijgt men stukken, die gemakkelijk verder verdeeld 
kunnen worden. De koekjes krijgen dan tenslotte ribben van 
ss eM. 
Deze stukjes worden, verder op ramen van rotanvlechtwerk 
vervaardigd te drogen gelegd, eerst op de meest koele plaatsen 
van de droogruimte, later mag de temperatuur hooger zijn. 
Dit houdt n.l, verband met het feit, dat de oplosbaarheid’ van 
de catechine met de temperatuur sterk toeneemt. Na een dag 
of tien is de gambir voldoende droog en heeft een lichte bruin- 
roode kleur aangenomen. Op de breuk is deze gambir lichtgeel; 
elk koekje weegt dan + 12 gram. 
Deze „Riouwsche” wijze van bereiden kost veel brandstof, 
waarvoor het hout ín de omgeving van den tuin gekapt moet 
worden. Zoodra daar niet meer voldoende is te vinden, kan de 
kokerij niet meer met voordeel werken en moet men den gam- 
birtuin verlaten. De aanplantingen zijn ook niet zoo groot, dat 
de kokerij het geheele jaar kan worden voortgezet. 
Bij de inlandsche werkwijzen treft men in verschillende streken 
van den Indischen Archipel verschillende wijzen van behandeling 
aan. In den regel wordt het gambirblad in de zon gedroogd en 
in bundeltjes van 500—1000 stuks gebracht. Voor het drogen 
kookt men het blad in water, daarna wordt het met de hand 
geslagen of tusschen matten met de voeten getreden, waardoor 
het sap, de catechu, naar buiten treedt en zich als een grijs laagje 
op de oppervlakte van het blad afzet, Het drogen geschiedt dan 
voorzichtig in de schaduw. 
Wanneer het gambirextract door de Inlanders meer in het 
