ed ee 
houden met de hier dikwijls voorkomende zware slagregens, 
die wellicht den aangeaarden grond en de stof zelf voortijdig 
zullen wegspoelen. 
In de tweede plaats vragen we ons natuurlijk af, tegen welke 
insectensoorten het middel eventueel aangewend zou kunnen 
worden. Sesiiden-rupsen, welke de boomen op de bovengeschetste 
wijze aan den benedenstam aanboren, worden — voorzoover mij be- 
kend — hier niet aangetroffen. Wel is er echter een tot een geheel 
andere familie behoorende rups, die dit doet, nl. de vrij bekende 
rinsboorder („oeter-oeter”, Phassus damor MOORE, fam. Hepialidae). 
Deze rups tast boompjes met geringen stam-diameter (dus vaak 
jonge exemplaren van houtsoorten) meestal bij den wortelhals aan, 
Daarbij worden in het hout smalle, diepe gangen gevormd naar 
boven in het stammetje en naar beneden in de wortels, Deze 
gangen moeten blijkbaar o.a. dienen voor schuilplaats overdag 
en voor verpoppingskamer. Verder vreet de rups uitwendig een 
horizontale gang in den bast, meest direct boven het bodemop- 
pervlak ; dit geschiedt des nachts en zal wel in de eerste plaats 
de voeding ten doel hebben. De wijze van beschadiging is zeer 
typisch. Door den gevormden ring (of spiraal) worden sommige 
boompjes spoedig gedood (waarna de boorder zich echter waar- 
schijnlijk in het uitdrogende hout niet verder ontwikkelen kan); 
vaak ook vormt zich boven den ring een kraag van wondweefsel, 
waarbij dan de horizontale gleuf in den bast dieper komt te 
liggen en de gevormde holte door een dik spinsel, met excrementen 
en hout- en bastdeeltjes doorweven, wordt afgesloten, Deze boor- 
der is bij allerlei houtsoorten reeds aangetroffen: Het eerst is 
hij in vroegere jaren bij de kina opgemerkt (ROEPKE). Ook aan 
theestruiken schijnt ze vaker voor te komen; Inlanders vertellen 
voorts, dat zij de „oeter-oeter”’-ziekte bij vruchtboomen op de 
kampongerven hebben waargenomen, maar ze gebruiken dezen 
naam ook voor andere houtboorders, Ten slotte is de ringboorder 
in de laatste jaren geregeld in de jonge wildhoutculturen van 
het Boschwezen in de Preanger (ook eenmaal in Banjoemas) opge- 
merkt. *) De gevolgen van de beschadiging voor de boompjes 
*) L.G.E. KALSHOVEN: Schade door den ringboorder (Phassus? damor 
MOORE) aan wildhoutculturen. Mededeeling 4 van het Proefstation van het 
Boschwezen, 1919. (met verdere opgave van literatuur). 
