EEE 
kunnen helpen aan de droging, doch waar men tevens verlangt 
géén aangebrande coprah en toch ook geen rook, wil men twee 
tegengestelde grootheden combineeren. 
De coprahbereiders in streken zonder drogen tijd, zooals in het 
Priamansche, hebben naar mijn meening een. methode van be- 
reiding, die in principe juist is. 
Men tracht eenvoudig niet een sundried product te leveren. 
Onmiddellijk na ‘t openen der noten worden deze uitgespreid op 
eenige bamboe of rottanhorden onder een afdak of liever in een 
soort goedang en onder deze horden onderhoudt men een vuur, 
dat zooveel mogelijk rook ontwikkelt. In een minimum van tijd is nu 
de buitenste vruchtvleeschlaag doortrokken van rook en hierme- 
de is het hoofddoel bereikt n.l. de coprah te beschermen tegen 
schimmelwoekering. De coprahbereider past hier dus hetzelfde 
middel toe, dat wij gebruiken bij het conserveeren van vleesch 
in den vorm van rookvleesch, rookworst, rookspek, bokking, enz. 
Nadat de coprah aldus voldoende is gerookt, begint men te drogen 
en het meer of minder volledig drogen hangt hierbij af van den 
stand van de markt. Maar het rooken is een essentieele voor- 
waarde voor het bereiden van coprah in vochtige streken. Men 
heeft daar alleen de keuze tusschen drooghuizen of rookhuizen. 
Waar nu door goed rooken de schimmelwoekering afdoende 
wordt bestreden of kan worden bestreden, treden ook daarna 
geen groote gewichtsverliezen op. Deze bereidingswijze voldoet 
dus geheel aan de eischen door ROELFSEMA gesteld. Immers 
het prijsverschil tusschen deze coprah en die in drooghuizen be- 
reid is te gering om de laatste bereidingswijze te rechtvaardigen. 
En eigenaardig is het nu, dat in de gewestelijke keuren dit 
procédé verboden wordt, Deze keuren werken aldus het verloren 
gaan van product in de hand. 
Een andere kwestie is die der niet geheel rijpe klappers. 
Men mag hier wel de vraag stellen: wanneer is een klapper 
rijp? De bevolking heeft voor een klapper ín zijn verschillende 
leeftijdsstadia verschillende namen, die plaatselijk zeer wisselen. 
De geheel rijpe klapper ziet geheel bruin en is omgeven door 
geheel ingedroogde klappervezels. Een vroeger rijpheidsstadium 
vertoont nog de oorspronkelijke kleur maar met zwarte vlekken. 
