nn nne en en nnen NA 
DE BEMESTING VAN AARDAPPELS OP JAVA. 
Inleiding. 
De cultuur van aardappels is hier te lande gedurende de laatste 
tien jaar van vrij veel beteekenis geworden, wat ongetwijfeld 
wel verband zal houden met de vereuropeaniseering der levenswijze 
van de blanke bevolking op Java. Het is een cultuur, die uitsluitend 
beperkt blijft tot de hoogere en koelere streken van Java en 
die, hoewel grootendeels door de inlandsche bevolking gedreven, 
in gunstig gelegen streken ook aan Europeanen gelegenheid 
verschaft om, ondanks de bezwarende grondeigendom-bepalingen, 
met succes de inlandsche concurrentie het hoofd te bieden, 
In Nederlandsch-Indië is thans Java practisch gesproken het 
eenige eiland, dat aardappels in belangrijke hoeveelheden 
produceert en exporteert, sinds het aardappelcentrum der Karo- 
hoogvlakte op Sumatra door grond-uitputting en ziekten van 
geringe beteekenis is geworden, De belangrijkste aardappelstreek 
van Java is op het oogenblik de streek Lembang-Tjisaroea (bij 
Bandoeng); daarop volgen in beteekenis het Tenggerbergland 
en het Poedjonsche, terwijl voorts uog noemenswaardige centra 
van aardappel-cultuur voorkomen bij Sindanglaja-Patjet, bij 
Pengalengan, bij Tjikadjang (Garoet), bij Madja (Cheribon), op 
het Diëng-plateau, en op de O.-hellingen van het Merbaboe- 
gebergte (Getassan en Selok). 
Voor de aardappel-cultuur worden voornamelijk droge gronden 
(tegallans) gebezigd; cultuur op sawah-terrein altijd slechts gedu- 
rende den oostmoesson, vinden wij vnl, algemeen bij Sindanglaja, 
Madja en Poedjon, De tegallan-cultuur wordt gedreven op losse, 
gewoonlijk zandige gronden (Lembang, Tengger); de roode 
lateriet-gronden zijn voor aardappel-cultuur blijkbaar niet geschikt. 
De reeds sedert meerdere eeuwen in Europa gedreven teelt van 
aardappels heeft voldoende aangetoond, dat dit gewas groote 
hoeveelheden plantenvoedsel aan den bodem onttrekt, en dus 
op reeds langer in cultuur zijnde gronden alleen bij bemesting 
Teysmannia, alf. 9 2 
