me AEON me 
kans van slagen biedt. Volgens WERNER !) onttrekt het gewas 
per H,A, aan den bodem 159 KG. kali, 48 KG, phosphorzuur 
en 117 KG. stikstof bij een normalen oogst van 20 ton knollen 
en 10 ton loof. 
De gronden op Java zijn in het algemeen rijk te noemen. 
Nauwkeurige gegevens hieromtrent bezitten we in hoofdzaak 
slechts van de terreinen in het laagland, waar talrijke bemestings- 
proeven bij suikerriet en rijst voor uiteenloopende streken 
voldoende hebben aangetoond, welke plantenstoffen in het mini- 
mum kunnen verkeeren. ?) In de meeste gevallen is toevoeging 
van stikstof gewenscht, in bepaalde streken is een zeer ge- 
prononceerde armoede aan phosphorzuur, terwijl voor genoemde 
gewassen kaliegebrek nog nooit werd geconstateerd, 
Voor de hoogere streken in het algemeen en voor de aardappel- 
cultuur in het bijzonder, ontbreken dergelijke nauwkeurige bemes- 
tingsproeven vrijwel geheel. VAN RossEM (Med. Agric. Chem. 
Lab. no. 12 bldz. 120) vermeldt in het geheel slechts 2 bemes- 
tingsproeven bij aardappels! 
Wetenschappelijke gegevens over de juiste bemesting van 
aardappels op Java ontbreken dus vrijwel. Een bekopt overzicht, 
van wat de praktijk ten opzichte van dit vraagstuk doet, kan 
daarom niet van belang ontbloot zijn. Daarover volgen hieronder 
enkele korte aanteekeningen, 
Gebruikelijke aardappelbemesting op Java. 
Als meest belangrijk aardappel-centrum, dat ongetwijfeld 
tevens uitmunt door intensieve cultuur en hooge opbrengsten, 
zij de streek Lembang-Tjisaroea (boven Bandoeng) hier allereerst 
vermeld. 
Oorspronkelijk, en bij pas opengemaakte boschgronden nog 
steeds, wordt hier te lande door de bevolking bij aardappels 
geen bemesting toegepast. Bij de gebruikelijke cultuurmethoden 
(minstens eens, maar vaak tweemaal per jaar aardappels op 
hetzelfde terrein) doet zich echter reeds meer of minder spoedig 
„aardappel-moeheid” voor, Het eerst, wanneer men de veel- 
1). WERNER. Kartoffelbau (1919) bl. O1, 
2). Zie o.a. VAN ROSSEM (Med. Agric. Labor. II, VI, IX, Xl, XV, XIX). — 
