— 405 — 
eischende witvleezige soorten verbouwt. Zonder verdere voor- 
lichting is dan ook de bevolking er van zelf toe overgegaan, zoo 
mogelijk een bemesting met stalmest toe te passen. Bij voorkeur 
bezigt men koemest; meestal echter is men gedwongen om 
zich met paardemest te behelpen, hoewel ook hiervan de streek 
niet voldoende oplevert. Als goede bemesting (voor geelvleezige 
soorten) beschouwt de bevolking 150 picol per bouw; vaak 
wordt echter met 50—75 picol volstaan. 
De stalmest wordt toegediend bij het planten, de poters worden 
eerst, zooals gebruikelijk is, in ondiepe geultjes uitgelegd en daarna 
tusschen de poters een handvol mest gelegd, waarna alles tot 
ruggen wordt toegedekt. Men draagt er meest zorg voor, de 
stalmest niet op of om de poters te leggen, daar volgens de 
bevolking dan groote kans bestaat op aantasting door schurft 
of rotting der knollen. De kwaliteit der gebruikte stalmest laat 
gewoonlijk, zooals overal in Indië, veel te wenschen over. In 
sommige gevallen ziet men menging met asch toegepast. Als 
„bemesting” zou nog vermeld kunnen worden de vaak toege- 
paste methode, het na de eerste grondbewerking weer opgekomen 
onkruid vóór het planten ondiep te patjollen („sasrap”), in de 
geultjes bijeen te leggen en op deze groene onkruidmassa de 
poters uit te leggen (z.g. „pelak latji””). 
De vrij talrijke Europeesche aardappel-verbouwers in de streek 
Lembang-Tjisaroea volgen in het algemeen de inlandsche plant- 
methode en bemesting; gewoonlijk wordt echter de stalmest 
bewaard. De normaal gebruikte hoeveelheid stalmest per bouw 
is 150 picol, in sommige gevallen verhoogd tot 250 picol, 
Enkele geroutineerde kweekers, en in navolging daarvan ook 
reeds meerdere ontwikkelde inlanders, bezigen reeds kunstmest, 
echter tot nu toe altijd nog als nevenbemesting naast stalmest; 
uitsluitend kunstmest wordt nog nergens toegepast, waarvoor men 
als reden de verouderde theorie aanvoert, dat „kunstmest alleen 
den bodem zou verarmen”. Men geeft gewoonlijk naast 180 à 
200 picol stalmest per bouw nog 1 picol zwavelzure ammoniak, 
1 picol dubbelsuperfosfaat en 1 picol zwavelzure kali. De samen- 
stelling van dit kunstmestmengsel berust meer op overlevering 
en navolging van Europeesche methoden dan op nauwkeurige 
proeven. 
