Ee 405 — 
vrijwel geregeld stalmest, gewoonlijk echter niet in groote hoe- 
veelheden, daar de zeer rendabele tabakscultuur allereerst op de 
mest beslag legt. Men plant in deze streek òf in gaten met poot- 
stok of patjol, aan den rand van ruggen, zooals bij Garoeng- 
Kedjadjar („Kedoe-methode” of kowakan-methode’””), òf op vlak 
terrein met behulp van een pootstok, zooals bij Sembong en bij 
Batoer („pandja”-methode) òf wel in geultjes met direct aanaar- 
den, zooals op het Diëng-plateau zelf („djaitan’'-methode). In alle 
gevallen wordt de gewoonlijk droge mest in het pootgat boven 
op den aardappel uitgestrooid. Op het Diëng-plateau, waar soms 
oogsten van 115 picol per bouw verkregen worden, kan de toe= 
gediende mest tot 150 picol per bouw bedragen. 
Op de Oostelijke-Merbaboe-helling, bij Getasan, is eveneens 
bemesting op deze schrale gronden bij de bevolking algemeen. 
Meestal moet men zich met geiten- of schapen-mest tevreden stellen. 
De mest wordt bij het planten, dat hier altijd vlak geschiedt, 
in het met de patjol gemaakte pootgat gelegd en hierop de poter 
gezet. Over de gebruikte hoeveelheid mest werden geen gege- 
vens verkregen, 
In het Poedjonsche, waar de aardappel-cultuur voor een belang- 
rijk deel ook op sawahterrein gedreven wordt, is bemesting voor 
zoover inlichtingen hieromtrent werden verzameld, nog geheel 
onbekend. 
Ook in het Tengger-gebergte schijnt bemesting van aardappels 
nog niet voor te komen; alleen het onderwerken van het onkruid 
zou als zoodanig kunnen worden beschouwd. 
Resumeerende zien we dus, dat op Java bemesting van het 
aardappel-gewas bij de inlandsche bevolking reeds vrij algemeen 
wordt toegepast, vooral in de meer intensieve cultuur-streken van 
West- en Midden-Java. Gebruikt wordt vrij wel uitsluitend stal- 
mest, die altijd tijdens het planten wordt toegediend. Uitstrooien 
en onderwerken van den mest lang vóór het planten, alsin 
Europa gebruikelijk, ziet men alleen bij een enkelen „eigen- 
zinnigen” Europeeschen kweeker. 
Kunstmest-gebruik. 
Een groote belemmering voor een verdere uitbreiding of lang- 
durige instandhouding van de aardappel-cultuur op Java is thans 
