Ee Wi 
verdraagt wel morgenschaduw, maar het meerendeel niet en daar- 
mee moeten we rekenen. 
Schaduw na één uur is eer een voordeel dan een nadeel, mits 
die niet veroorzaakt wordt door overhangende boomkronen, die 
door haar dropval bij regen altijd buitengewoon schadelijk zijn. 
Een terrein, dat niet te bevrijden is van wateroverlast is voor 
groententeelt niet te gebruiken. Ook op dezen regel zijn natuurlijk 
uitzonderingen en er zijn zelfs groenten, die in zuiver bronwater 
het best gedijen, maar voor een tuintje dat in zijn product 
gepaste afwisseling moet hebben, is het eisch, dat het grondwater 
minstens 40 cM. onder het niveau ligt. 
Laag liggende terreinen kan men gewoonlijk eenvoudig ont- 
wateren door er een geul van 50 cM. diepte omheen te graven 
en’ die geul te verbinden met de natuurlijke afvoergelegenheid 
van het erf. Het hangt geheel van de plaatselijke omstandigheden 
af, op welke wijze dit moet geschieden en of dit al of niet 
mogelijk is. 
Vóór de grond in bewerking genomen wordt dient onderzocht 
te worden of de bovengrond wel in voldoend contact is met 
den ondergrond. Bevindt zich een dichte, slecht doorlatende laag 
onder de te bewerken grondlaag, dan moet die over de geheele 
oppervlakte van den tuin worden stuk gebroken, zonder dat die 
onvruchtbare laag door den tuingrond wordt gewerkt. Deze 
bewerking is slechts eenmaal noodig, behoeft in elk geval niet 
binnen de tien jaren herhaald te worden. Waar zulk een af- 
scheidingslaag in den grond voorkomt, mag het stuk breken 
niet Worden nagelaten, daar groententeelt geen succes hebben 
kan, wanneer de beplante tuingrond van de bovenste laag niet 
in goed verband ligt met den poreusen ondergrond. 
Daar ook een geboren inlandsche landbouwer dit betrekkelijk 
moeilijke werk niet zonder leiding op de goede manier verricht, 
maar de onvruchtbare laag kalm door den tuingrond mengt en 
daardoor het terrein voor minstens tien jaar ongeschikt maakt, 
zal ik in mijn aanwijzingen voor dezen arbeid wat in details 
afdalen. 
Is er geen slecht doorlatende afscheiding tusschen den boven- 
en den ondergrond, dan kan de geheele bewerking achterwege 
blijven. 
gE EE 
