EN en 
Bij het gemengde bedrijf vindt plaats verkoop zoowel van 
akkerbouw- als van veeteeltproducten. Oorspronkelijk was de 
opzet van deze bedrijven zoodanig, dat men het vee gedeeltelijk 
hield om de niet-marktwaardige stoffen uit het akkerbouw- 
bedrijf om te zetten in marktwaardige stoffen en mest, en verder 
voor de levering van trekkracht. De hoeveelheid vee, die men 
houden kon werd bepaald door de opbrengst aan producten 
zonder markwaarde en door de beschikbare weigronden. Deze 
marktlooze stoffen zijn: stroo, kaf, minderwaardig graan, kleine 
aardappels, koppen en bladeren van suikerbieten, opslag op het stop- 
pelland, groenbemestingsplanten in afwisseling met andere gewassen 
gezaaid, enz. Het beschikbare weiland bestond uit: heidevelden, 
lage grondstukken, wegen en dijken, bosch. In iedere bepaalde 
streek bestond er een vrij vaste verhouding tusschen de hoeveelheid 
bouwland en het vee en tusschen dit en ’t beschikbare weideland. 
Hoe meer vee, hoe meer mest, mits voor dit vee voldoende weide 
beschikbaar is. Typisch is b.v. het Drentsche landbouwbedrijf 
in ‘t begin der 19° eeuw. De schapenteelt op de heide diende in 
hoofdzaak voor de productie van mest; op de lage gronden 
hield men zooveel mogelijk rundvee, zonder aan dit weiland 
eenige zorg te besteden, terwijl het vee in den winter werd 
gevoed met stroo en slecht hooi. Alle aandacht was geconcentreerd 
op den akkerbouw, het vee was bijproduct en het voornaamste 
veeproduct was mest. 
In verschillende streken van Europa en Amerika vindt men 
een bedriĳfstype dat hierop gelijkt. In alle bergstreken vindt 
men bij ieder landbouwbedrijf grondstukken, die niet vatbaar 
zijn voor melioratie en waarbij men dus genoegen heeft te 
nemen met de natuurlijke vegetatie. En deze kon alleen tot 
waarde worden gebracht door middel van vee. 
Voor het gemengde landbouwbedrijf in dit stadium van ont- 
wikkeling komt het niet aan op wat de intensieve landbouw 
en veeteelt heeft mogelijk gemaakt, nl, de resultaten der bodem- 
kunde, planten- en dierenphysiologie, doch uitsluitend op een 
juiste keuze van het te gebruiken dier en hiervan het juiste ras. 
Het eenige dier, dat op de Drentsche heide een bestaan vinden 
kan, is het schaap, en hiervan alleen het heideschaap ; het eenige 
rundveeras, dat men onder de beschreven omstandigheden 
