— 518 — 
deel 1, pag 490, Derde zone: „Behalve Djagong tot eigen 
„gebruik teelen de bewoners van den G. Tengger hoofdzakelijk 
„aardappelen, uien, enz”. 
deel IL, p. 826: „Behalve djagong planten zij (de Tengge- 
„reezen) aardappelen, benevens verscheidene andere soorten van 
„Europeesche groenten”. 
deel II, p 827: „In deze zone (5000 à 6000 voet) is het, dat 
„(op den Tengger) de meeste aardappelvelden liggen”, 
Vier vermeldingen dus in plaats van geen enkele, En hierbij 
blijft het niet. Reeds verscheidene jaren voor de verschijning 
van zijn hoofdwerk had JUNGHUHN van de aardappelcultuur op 
Java gewag gemaakt en wel in zijn in 1845 te Maagdenburg 
verschenen REISEN DURCH JAVA, een klein boek, waarin een 
aantal levendige verslagen zijn opgenomen der van 1835 tot 1839 
door hem gemaakte tochten. Een, deel dier verslagen werd later 
verwerkt in zijn Java, een ander deel, en daaronder gegevens 
van groote waarde, niet. Kan men zich met de algemeene 
conclusies in Java niet steeds vereenigen, moet dit laatste werk, 
hoewel nog altijd zeer lezenswaard, ja onmisbaar voor hem, die 
zich met de studie der Javaansche flora bezig houdt, in menig 
opzicht als verouderd beschouwd worden, de in de REISEN neerge- 
legde afzonderlijke waarnemingen van den scherpzinnigen op- 
merker zijn van groot belang gebleven, al zijn de daarin 
voorkomende wetenschappelijke plantennamen tegenwoordig dik- 
wijls niet meer gebruikelijk en ten deele onjuist!). 
Het mag niet overbodig geacht worden een oogenblik bij dit 
boek stil te staan en op de beteekenis ervan te wijzen. Want 
een droevige waarheid is het, dat de REISEN tegenwoordig 
zeer weinig worden geraadpleegd, dat zij nog veel slechter 
bekend zijn dan Java, dat ook al oneindig meer geprezen dan 
met aandacht gelezen wordt, De studie van beide werken is 
1) Het ware te wenschen, dat een der jongere Buitenzorgsche systema- 
tici eens de moeite nam, een register samen te stellen op de door JUNGHUHN 
gebruikte plantennamen en hun tegenwoordige equivalenten. Enkele onvol- 
ledige of minder juiste mededeelingen van JUNGHUHN zouden dan meteen 
aangevuld of rechtgezet kunnen worden. HASSKARL heeft met dit laatste 
reeds een begin maakt (Flora XXX (1847), p. 479, 495, 517). 
