— 537 — 
worden met inachtneming van de bijzondere gesteldheid van 
den grond, zoodat toepassing van de ervaring opgedaan in den 
eenen tuin in den anderen tuin niet tot gelijke uitkomsten zal 
leiden. Wie nauwkeurig nagaat in welke richting zijn grond 
verandert onder invloed van het gebruik, dat hij er van maakt, 
kan daaruit veilig opmaken of hij op den goeden weg der 
grondverbetering is. Elke mislukking, elke teleurstelling is een 
verwijt aan de toegepaste bodemverpleging. Een goed tuinman 
zoekt de fouten niet buiten zich zelf; hij richt zijn verwijten 
alleen aan zich zelf, aan zijn onkunde, aan zijn gebrekkige 
waarneming, aan zijn te laat of te vroeg ingrijpen, enz. 
Voor zoo uiteenloopende gronden als Indië bezit, is het niet 
mogelijk voldoend gedetailleerde aanwijzingen te geven voor 
de grondverbetering. De groote verschillen in hoogteligging, 
die zulk een overwegenden invloed hebben op het effect van 
onze maatregelen, maken dit nog meer tot het onmogelijke. 
We moeten ons dus wel bepalen tot het aanwijzen van de 
richting waarin wij hebben te werken, zonder te kunnen aangeven 
hoe in elken tuin gewerkt zal moeten worden. 
De leidende gedachte bij de groententeelt moet zijn niet: hoe 
verplegen we onze gewassen, maar : hoe verplegen we onzen grond. 
Alleen wanneer de grondverpleging voldoet aan hooge eischen 
kan de gewasverpleging succes hebben. Dit geldt voor alle 
gronden en op elke hoogte. 
Vele gronden verliezen hun onaangename kleverige eigen- 
schappen door een vermenging met zeer fijn zand, dat hoewel 
zelf onvruchtbaar door zijn gunstige physische werking de 
vruchtbaarheid van den grond aanmerkelijk kan verhoogen. 
Sommige groenten eischen zelfs een groot gehalte aan op zich 
zelf onvruchtbaar zand, zoodat ze niet te telen zijn, indien men 
geen zand tot zijn beschikking heeft. (Asperges). In het al- 
gemeen kan men aannemen, dat een betrekkelijk hoog zand- 
gehalte voor een groententuin altijd een voordeel is en dat dit 
voordeel het meest uitkomt, wanneer men groenten teelt, waarvan 
het eetbare deel in den grond wordt gevormd. Fijn zand werkt 
gunstiger dan grof zand. Uitgezeefd zand, zooals dit voor 
metselwerk wordt gezocht is om zijn grofheid voor den groen- 
tetuin nauwelijks bruikbaar, 
